اين سخن در واقع به احسن وجه و ابلغ صوت مقام و منزلت علمى و حدّت نظر اين فقيه بزرگ را به نمايش گذاشته است . حاشا شأن محققى كه غير واحدى از ارباب كتب تراجم از بيان ملكات قدسيه وى اظهار عجز يا اظهار استغناء نمودهاند از اينكه امورى را كه شبهه عدم دخل آنها در استنباط مىرود داخل در استنباط و اجتهاد كرده باشد .
شخصيت علمى محقق اردبيلى در نظر اهل فن
استدلالات و تدقيقات آن جناب آنچنان عميق و رشيق بوده و در سايه آن آنچنان شجاعانه اظهار نظر كرده و احكامى را كه قرنها بديهى تلقى شده بود مورد بحث و انتقاد قرار داده كه او را فقيهى كه قدرت تشكيك در هر مسألهء بديهى دارد معرفى كردهاند .
شيخ يوسف بحرانى او را نظير علامه حلى دانسته و فرموده : كان مجتهدا صرفا كالعلامة الحلى . « 1 »
محقق تسترى فرموده : حل كنندهء دقائق انظار افكار و انظارى كه كسى به پيرامون آن نگرديد ، و مخصوص به فضائل و مزاياى باطنى و ظاهرى علمى و عملى ، در شأن آن بزرگوار اذهان مردم متحير و قلم اساتيد و اعيان كوتاه .
سيد مصطفى تفرشى كه در محضر يكى از برجستهترين شاگردان محقق اردبيلى يعنى عبد اللّه بن حسين تسترى تلمذ نموده است درباره اردبيلى مىنويسد : در جلالت و اطمينان و امانت مشهورتر از آن است كه ذكر شود و بالاتر از آن است كه عبارتى بتواند آن را وصف كند . او متكلمى فقيه و عظيم الشأن و جليل القدر و بلند منزلت و با ورعترين شخص زمانش
هامش
( 1 ) . دفن آن جناب در ورودى بارگاه مطهر مولى الموحدين مقابل مقبرهء علامه حلى شايد به اين خاطر باشد كه آن بزرگوار را در عصر خودش در رديف علامه حلى مىدانستهاند در اعيان الشيعه آمده : دفن فى الحجرة التى عن يمين الداخل الى الروضة المقدسة و كل من يدخل الروضة او يخرج لا بد ان يقرأ له الفاتحة كالعلامة الحلى المدفون فى الحجرة التى عن يسار الداخل .