نمىتوان پيدا كرد كه در مقابل عظمت و مقام علمى مقدّس زبان به مدح نگشايد . براى بيان ارزش علمى ايشان اين مختصر بس است كه علما مىگويند مقدّس اردبيلى در ميان علما مانند حضرت محمد صلىّ اللّه عليه و آله و سلم در ميان ساير انبيا ، و حضرت على عليه السّلام در ميان ديگر اوصيا ، و حاتم طايى در ميان ساير سخاوتمندان است . « 1 »
مقدس ذو ورع و تقوى * في العلماء كمصطفى الأنبياء
بزهده ليضرب الأمثال * في فضله توحد الأقوال « 2 »
ويژگيهاى علمى
مراعات و دارا بودن همه شرايط اساسى تعليم و تعلّم از تزكيهء نفس در جهت جذب علم ، علاقه و تلاش بىوقفه در تحصيل فضايل ، معرفى علم به عنوان ضرورت اوليه زندگى بشر ، ايمان راسخ نسبت به آموختهها ، مورد عمل قرار دادن آنها ، انتقال آنها به ديگران ، تربيت شاگردان برجسته ، تأليفات دقيق و مفيد علمى ، تسلّط در احاديث و درايت ، فقه و اصول ، توجه بيشتر به قرآن ، تواضع و رفق با اصحاب دانش ، سادگى و اخلاص ، بالأخره ترسيم روش يك زندگى سعادتمند و موفقيّتآميز بر اساس دين و دانش براى جهانيان ، از ويژگيهاى علمى محقّق ما است كه ما آنها را در چند مرحله بررسى مىنمائيم .
1 - علاقه به تحصيل و تحقيق
در رسيدن به هدف دو شرط اساسى وجود دارد : نخست شناخت ارزش و اهميّت هدف ، كه مقدّس اردبيلى ارزش مطلوب خويش يعنى علم را
هامش
( 1 ) روضات الجنّات جلد 1 ص 115 .
( 2 ) نويسندهء جزوه .