ندهند ، چنان كه معصوم عليهم السّلام فرموده : « العلم نور يقذفه اللّه في قلب من يشاء » .
مرحوم مقدّس اردبيلى به خوبى مىدانست كه علم هم از مواهب بسيار بزرگ خداوند به بشر بوده و هم از مواهب اختصاصى او مىباشد يعنى به هر چيز با آن راه توان يافت و هر كس را به آن راه نتوان داد ، هر كس نمىتواند صاحب علم باشد . ممكن است شخصى باسواد باشد امّا با سواد بودن غير از عالم بودن است ، لذا سعى بالغى داشتند تا قابليت چنين مقام بس و الا را داشته باشند . از تزكيه نفس و تطهير قلب آغاز كردند آنگاه كه احراز قابليت نمودند وارد مرحلهء كسب و اخذ گرديدند . با حرص و ولع فراوان در طلب دانش از اردبيل به اصفهان ، از اصفهان به شيراز ، از شيراز به نجف ، از اين استاد به آن استاد ، از اين كتاب به آن كتاب ، از اين رشته به آن رشته همواره در تلاش و استقرا بودند ، تحصيل علم را عبادت برتر و از مهمترين تكاليف دينى و الهى به حساب مىآوردند و بر اساس سخن گهربار مولاى متقيان : « الحكمة ضالّة المؤمن » پيوسته در جستجوى حكمت بودند .
جايگاه علمى مقدّس
اگر گاهى از طرف برخى از نويسندگان مطالب چندشآورى در مورد مقدّس مىبينيم يا مىشنويم جاى تعجّب نخواهد بود زيرا دأب آنان بر اين است كه معمولا مسائل مذهبى را با ديدهء قشر پرستى و ناسيوناليستى مىنگرند و متعمد هستند كه حقايق روشن خارجى را از روزنهء باريك تنگ بينى و دالان مذهب زدايى خود گذرانده و تحريف شده آنها را به ديگران تحويل بدهند .
بديهى است عظمت و شخصيت علماى ربّانى همانند مقدّس بر ايشان قابل فهم و درك نخواهد بود . منهاى اين مسودين كسى را در ميان نويسندگان