مقدس حقيقى يا لقبى و منصبى :
در غربزمين عمدتا لقب مقدس يا قديس يا پاك ( سنت
tnaS
عنوان منصب كليسايى يا سياسى و يا دنبال كننده اين قبيل اهداف را داراست . چنان كه در مورد امثال : آگوستينوس ( 354 - 430 م ) ، « 1 » آنسلم ( سده يازدهم ميلادى ) ، « 2 » توماس آكوئناس ( 1225 - 1274 م ) « 3 » و يا مانند ژان دارك ( 1412 - 1431 م ) « 4 » و امثال اينان اطلاق مىشود .
و بسا كه در عصر خود به آن ملقب نبوده و بعدا توسط يكى از پاپها به عللى از جمله انگيزههاى ياد شده ، يكى از نامداران مذهبى يا فلسفى يا سياسى را تحت شرايط زمانى خاصى عنوان « قدّيس » يا « پاك » بخشيده و از بلندگو و دفتر كليسا اعلان و بدين عنوان ثبت تاريخ مىگردد .
ولى در فرهنگ و عرف اسلامى اين لقب به وجهى به مسائل سياسى يا بهرهبردارى تبليغاتى و يا صرفا دينى و اين قبيل عوامل وابسته نبوده ، بلكه عنوانى است كه از ضمير پاك و ناب توده انسانهاى اهل بصيرت به برخى از بزرگان علم ، فضيلت و تقوا اطلاق مىشود . چه قديس منصبى و تبليغى كه سياستهاى مقطعى از آن عناوين بسود خود ثمرهچينى مىكند طبيعتا و حتما
هامش
( 1 ) . حكيم الهى ، فيلسوف و عالم اخلاقى ، كشيش هيپون و مشهورترين آباى كليساى لاتينى ( قرن 5 م ) . از آثار اوست « اعترافات » و « شهر خدا » . مىكوشيد نحلهء افلاطونى را با معتقدات مسيحى و عقل را با ايمان موافق سازد .
( 2 ) . حكيم الهى ، همانند اگوستينوس معتقد بود اوّل بايد به حقايق دينى ايمان آورد و سپس در آنها تعقل كرد . از اينرو او را اگوستينى دوم گفتهاند . براهين آنسلمى در مورد اثبات واجب الوجوب معروف است .
( 3 ) . حكيم الهى كاتوليك . متولد كاخ روكاسكا . مؤلف « مباحثى ضد نجبا » و « مباحث حكم الهى » و غيره . كتب و افكار او رسما به عنوان مبانى حكمت الهى كليساى كاتوليك پذيرفته شد .
( 4 ) . متولد دمرمى و سوزانيده شده در روان . به دوشيزهء اورلئانى نيز معروف است . او قهرمان ملى فرانسه است . نوشتهاند : زنى ديندار و پرهيزگار و مدعى بود بر او الهام شده كه براى نجات فرانسه از سلطهء انگلستان قيام كند . او در اين جنگ به سبب خيانت بعضى ، به انگلستان فروخته شد و آنان وى را در محكمهء كليسايى به رياست پىيركوش محاكمه و به تكفير متهم و زنده سوخته شد . ( ژوئن 1431 ) .