تخطي إلى المحتوى الرئيسي

محقق اردبيلى ( فارسى ) — صفحة 362

مساهمون:

ص٣٦٢

* 6 - سبك نگارش حديقة الشيعه :

يكى از دلائل مخالفان انتساب « حديقة الشيعه » به اردبيلى ، سبك و اسلوب كتاب است ؛ چنان كه علّامهء خوانسارى ( وفات : 1313 ه . ق ) در اين خصوص مىنويسد : « تأليف كتاب به اين سبك و زبان بعيد است از كسى مثل مقدس اردبيلى باشد كه در نجف - كه از بلاد عربى است - مىزيسته . . . » « 1 » . و علامهء شعرانى ( وفات : 1393 ه . ق ) نيز به همين استدلال تمسّك جسته : « . . . آن اخبار ضعاف و بىاصل را با عبارت فارسى فصيح نمىتوان به عالمى مدقق نسبت داد كه اصلا آذربايجانى بود و در نجف اشرف پرورش يافت و ما هرگز احتمال نمىدهيم محقّق اردبيلى ، تأليف ديگرى را انتحال كند و چون با آن علم و تقوى و شهرت و قبول عامه و جاه و عزّت كه داشت ، حاجت نبود كتابى ضعيف را بخويش نسبت دهد . . . » « 2 » . دكتر مهدى تديّن هم در توضيح سخن خوانسارى ، مىنويسد : « سيد محمّد باقر خوانسارى از طريق مضامين و شيوهء بيان كتاب خواسته است ثابت كند كه مقدّس اردبيلى كه زبان مادريش تركى است و همه عمر را در نجف زيسته و در همانجا نيز وفات يافته است نمىتواند با اين فارسى ويژه كه سبك متداول عصر صفوى در ايران است كتاب بنويسد . ليكن با آنكه اين دليل براى اهل سخن و آشنايان به سبك‌شناسى فارسى
هامش
( 1 ) - « روضات الجنات » ج 1 . ( 2 ) - تفسير ابو الفتوح رازى ج 1 / 13 .