تخطي إلى المحتوى الرئيسي

محقق اردبيلى ( فارسى ) — صفحة 324

مساهمون:

ص٣٢٤
« بخش نكوهش صوفيان كه بر كتاب حديقة الشيعه افزوده شده و به‌نام مقدّس اردبيلى كه خود تمايلات صريح عارفانه داشته شهرت يافته است ، سازنده و پردازندهء آن معز الدّين محمّد پسر ظهير الدّين محمّد حسينى اردستانى معروف به ملّا معز ساكن حيدرآباد هند است كه در سدهء يازدهم هجرى مىزيسته و نه تنها اين قسمت كتاب را در ميانهء آن قرن ساخته بلكه حديثهاى مذكور در آن را نيز جعل كرده . . . اين ملّا معز ضمنا كتاب حديقة الشيعه را دزديده و با تغييرات مختصرى كه در آن داده به نام كاشف الحق موسوم ساخته و به پادشاه شيعى غلكنده سلطان عبد اللّه ( م 1083 ه ) تقديم داشته است . دربارهء او نوشته‌اند كه وى دنبال زخارف دنيوى به هند رفته و در دربار قطب شاهيان راه جسته و در آنجا بكارهايى كه گفته‌ايم دست يازيده است » « 1 » . البته كسانى كه بر اين باور هستند ، لازم است بدانند كه خود ملّا معز اردستانى تمايل شديد به تصوّف داشته و در جاى جاى كتاب « كاشف الحق » از اشعار عرفا و صوفيان آورده است « 2 » و همچنين كتابى در تفسير سورهء « هل أتى » نگاشته كه سبك آن عرفانى است « 3 » و اگر معتقد باشيم « حديقة الشيعه » به وسيلهء او تحريف شده ، بايد گفت يكى از انگيزه‌هاى مهم او حذف و از بين بردن قسمت نكوهش صوفيه از آن بوده است و در هر كجاى « حديقة الشيعه » ديده است كوچكترين انتقاد از صوفيان شده آن را در « كاشف الحق » نياورده ؛ چه برسد به اينكه عليه صوفيه چنين مطالبى را جعل نمايد ! !
هامش
( 1 ) - « تاريخ ادبيات » ، دكتر ذبيح اللّه صفا ، ج 5 / 219 و 220 . ( 2 ) - اين اشعار بالغ بر صد و پنجاه بيت است . ( 3 ) - نسخه خطى آن در كتابخانه آستان قدس رضوى موجود است .