تخطي إلى المحتوى الرئيسي

محقق اردبيلى ( فارسى ) — صفحة 323

مساهمون:

ص٣٢٣
نقل نكرده ، بلكه اكثر آنها آن را جزو تأليفات اردبيلى ذكر كرده‌اند ، مگر اينكه احتمال بدهيم منظور آية اللّه شريعت اصفهانى ، از علامه مجلسى ، مجلسى اوّل ( وفات : 1070 ه . ق ) بوده باشد كه در آن فرض ، آن شاگرد حتّى مىتواند خود ملّا معز اردستانى باشد . بهر صورت ، اين اظهار نظر مشكلى را حل نمىكند و همچنان مؤلف « حديقة الشيعه » ناشناخته است و سؤالات در حول و حوش آن مطرح مىباشد . 5 - يكى از شاگردان مقدّس اردبيلى كه تسلّط كامل به كتابها و مبانى فقهى استادش داشته ، « كتاب حديقة الشيعه » را بر اساس آنها ترتيب داده و به مقدّس اردبيلى آن را منسوب ساخته است ؛ چرا كه « مولانا بعيد است كه اين گونه كتاب در مذمّت صوفيه تأليف نمايد و مولانا از نشأة عرفان بهره داشته و در حلقه عارفان باللّه قدم گذاشته ؛ گويند كه مولانا شاگردى قمّى الأصل داشته مشهور به « روحى معركه‌گير » كه نسبت به مردان خدا لواى معاندت مىافراشته و آن كتاب را جهت قبول عامه به نام مولانا تأليف نموده است . . . » « 1 » از معاصران اردبيلى و اردستانى چنين چيزى نقل نشده و علاوه بر آن در هيچ تذكره‌اى از چنين شخصى نامى برده نشده و جزو شاگردان مقدّس اردبيلى كه شناسائى شده‌اند چنين نامى نياورده‌اند ، فقط نخستين بار شروانى آن را مطرح ساخته و طبق معمول محمّد معصوم شيرازى هم در « طرائق الحقايق » آن را دنبال كرده است . 6 . عدّه‌اى مىگويند اگر بر فرض قبول كنيم كه « حديقة الشيعه » از اردبيلى است قطعا قسمت « نكوهش صوفيه » و تكفير عرفا ، از او نيست چنان كه دكتر ذبيح اللّه صفا در اين خصوص مىنويسد :
هامش
( 1 ) - « حدائق السياحة » ص 418 .