قدر عليه و لا كل من قدر على شىء وفق و لا كل من وفق له اصاب له موضعا فاذا جمعت النية و القدرة و التوفيق و الاصابة فهنا لك تمت السعادة » « 1 » ؛ يعنى چنين نيست كه هر كه نيت چيزى و كارى داشته باشد قادر بر آن شود و به جا تواند آورد و نه هر كه قدرت يافت توفيق كردن آن مىيابد و نه هر كه توفيق يافت جاى آن را مىداند و آن را چنان كه بايد مىكند و به آن مىرسد ؛ پس هرگاه نيت و قدرت و توفيق كردن و به موضع و مستحق رسانيدن جمع شود سعادت تمام است .
و ايضا در ترغيب بر توبه مىفرمايد كه « تأخير التوبة اغترار و طول التسويف ، حيرة و الاعتدال على اللّه ، هلكة و الاصرار على الذنوب ، امن من مكر اللّه » « 2 » ؛ يعنى توبه را تأخير كردن و امروز را به فردا افكندن محض غرور است و نادانى و چنين هم خواهم كرد و چنان خواهد شد سرگردانى است و به اميد رحمت و بخشش ، گناه كردن خود را در هلاك انداختن است و مصرّ بر گناه بودن از مكر خدا ايمن بودن است و حق تعالى فرموده كه
فَلا يَأْمَنُ مَكْرَ اللَّهِ إِلَّا الْقَوْمُ الْخاسِرُونَ
« 3 » ؛ يعنى از مكر خدا ايمن نمىباشند مگر زيانكاران .
و ايضا فرموده كه « اذا قبلت الدنيا على امرئ اعطته محاسن غيره و اذا اعرضت سلبته محاسن نفسه » « 4 » ؛ يعنى دنيا چون به كسى رو مىآورد نيكىها و خيرهاى ديگران را به نام او مىكند و چون از كسى برگشت ، نيكىها و كردارهاى نيك او را هم از او سلب مىكند و بر طرف مىسازد .
و ايضا از ترجمه كلام آن حضرت است كه سه چيز باعث بزرگى دنيا و آخرت است : « نيكى در حق كسى كه با تو بدى كرده است و عطا كردن به كسى كه تو را
هامش
( 1 ) . كشف الغمه ج 2 ، ص 390 .
( 2 ) . كشف الغمه ج 2 ، ص 420 .
( 3 ) . سوره اعراف ، آيه 99 .
( 4 ) . كشف الغمه ج 2 ، ص 416 .