به درجهء كمال رسد و ضرر دينى يا دنيوى در اطاعت محبوب نباشد و با وجود آن اگر اطاعت او ننمايند و فرمانبرى دشمنان وى اختيار كنند البته آن دوستى به دشمنى مبدّل گردد ، چنانچه اصحاب پيغمبر خدا در ماده اهل بيت نبوت و رسالت ترك مراعات آيات و منزلات قرآنى و احاديث و روايات نبوى كرده از مقتضيات آن انحراف نموده تابع هواى نفس خسيس شده و دليل و هادى و راهنما و منصوب من جانب اللّه را گذاشته به رو سياهى دارين رضا دادند و چه مناسب مقام است آنچه شيخ حسن بن على طبرسى رحمه اللّه در كتاب خود ذكر نموده كه حق تعالى در سوره مريم بعد از ذكر انبيا ، فرموده ،
فَخَلَفَ مِنْ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ أَضاعُوا الصَّلاةَ وَ اتَّبَعُوا الشَّهَواتِ فَسَوْفَ يَلْقَوْنَ غَيًّا
« 1 » ؛ يعنى رسيدند از پس اينان فرزندان بد كه از فرط غفلت فرو گذاشتند نماز را يعنى ترك نموده پيروى كردند آرزوهاى نفس را از گناهان پس زود باشد كه ببينند به جزاى تباهكارى ، عذاب و زيان . و بعضى گفتهاند مراد از ضايع گذاشتن نماز ، نماز بر جنازه رسول خداست و از پيروى هواى نفس و شهوات ، استعداد امر خلافت است كه آن حضرت را در خانه گذاشتند و به طلب خلافت و رياست رفتند و در فكر بودند كه اگر به تجهيز آن حضرت مشغول شوند مبادا امر خلافت به بنى هاشم قرار گيرد و يكى از مفسران فرموده كه دليل بر محبت اهل بيت بهتر از آيه
يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُناسٍ بِإِمامِهِمْ
« 2 » نيست ، يعنى فرداى قيامت مىخوانيم هر گروهى را با امامى كه داشتهاند و حشرشان با ايشان مىكنيم . مثلا اصحاب معاويه را با او و پسر او و شيعه امير المؤمنين را با او و پسران و اولاد ايشان .
و در « تحفة الابرار » آورده كه اگر در علم خدا مكنون بودى كه نعوذ باللّه از اهل بيت نبى ، زلّتى واقع خواهد شد امر به محبت ايشان نفرمودى و نكته در نزول اين آيه كه در آن امر به محبت ايشان فرموده آنست كه اگر كسى عترت رسول را
هامش
( 1 ) . سوره مريم ، آيه 59 .
( 2 ) . سوره اسراء ، آيه 71 .