شده وسپس به اختصار مورد بررسى قرار مىگيرد .
« . . . ملا شاه محمد شيرازي مىگفته كه من ملامعز اردستانى را كه مؤلف حديقة الشيعة است ديدم واز معّز اليه پرسيدم كه ، [ أو ] كتاب حديقة الشيعة را به خود منسوب كرد ودر مذمت صوفيه هيچ نگفت . . . « 1 » »
اينك دليلهاى دهگانه ايشان را مىآوريم وسپس تكتك آن أدله را مورد بررسى قرار مىدهيم :
ملا شاه محمد دارابى در حاشية مقامات السالكين خود گويد :
« ودليل بر آنكه حديقة الشيعة از ملا احمد نيست :
أول اينكه : ميرزا محمد استرآبادي صاحب رجال ، فهرست تصانيف ملّا احمد ذكر كرده وحديقة الشيعة در آن نيست . وهمچنين يكى ديگر از تلامذهء أو تصانيف أو را تفصيل داده وحديقه در آن تفصيل نيست .
پاسخ 1 : از اين طريق نمىتوان به صحت انتساب كتاب خدشه وارد كرد چرا كه بعضي از كتابهاى اردبيلى را استرآبادي وتفرشى - كه هر دو شاگرد اردبيلى هستند - ذكر نكردهاند ولى قطعا از اردبيلى است « 2 » حتى بعضي از علما كه خودش كتابهاى خود را فهرست كرده ، بعضي از كتابهايش از قلم افتاده است مثلا علامه حلّى ( ره ) در كتاب « خلاصة الاقول » خود ، نامى از كتاب « شرح إشارات » خود نياورده « 3 » وبا اينكه قطعا اين كتاب جزو تأليفات أولية أو بوده چرا كه در مقدمه كتاب « منتهى الوصول » فرموده كه قبل از سن 26 سالگى كتب حكمت وكلام را تأليف كرده سپس به نوشتن كتب فقهى پرداخته است « 4 » شيخ بهائى نيز در حاشية « خلاصة الأقوال » اين نكته را متذكر شده كه علامه حلّى از
هامش
( 1 ) . « حدائق السياحة » ص 418 ، چاپ دانشگاه تهران .
( 2 ) . سيد مصطفى تفرشى ( وفات : 1015 ق ) از اين همه كتاب اردبيلى فقط از « آيات الاحكام » أو نام برده است ر . ك : نقد الرجال ص 29 .
( 3 ) . رجال علامه ( خلاصة الأقوال ) چاپ رضى قم ص 45 - 48 .
( 4 ) . مفاخر اسلام ج / 4 258 .