و « صحيحة « 1 » عبد الله بن سنان » نيز اشاره به همين نكته دارد كه شهادت يك زن در ربع ارث ودو زن در نصف . . . دلالت دارد - « عبد الله بن سنان » مىگويد شنيدم از امام صادق ( ع ) كه فرمود : شهادت قابله در نوزاد متولد شده مورد پذيرش است در صورتي كه زن به تولد بچه گواهى دهد ونوزاد نيز زنده متولد شود وگريه كند .
كه البتة گواهى يك زن براي « ربع ارث » نافذ است . « عبد الله بن سنان » مىگويد :
سؤال كردم چنانچه دو زن باشد حكم آن چيست ؟ حضرت در پاسخ فرمود : نصف ارث نافذ خواهد بود .
وشيخ قدّس سرّه حديثي را در « تهذيب » « 2 » نقل كرده كه گويا صحيح است ودلالت مىكند كه « شهادت زن » در « وصيت » مورد قبول نيست .
حديث از محمد بن إسماعيل بن بزيع نقل شده است كه مىگويد : از حضرت رضا ( ع ) در مورد زنى كه بعضي از نزديكان زن ( كه گويا آنها هم زن بودهاند ) ادّعا كردند كه اين شخص در وقت فوت وصيت نمود كه از « ثلث » أو بعضي از عبيد ( بندگان ) را آزاد كنند آيا مىتوان با « شهادت زن » عمل به اين « وصيت » نمود ؟ وحال آنكه تنها شاهد زنها بودهاند . حضرت در پاسخ فرمود : « شهادت زنها در وصيت نافذ نيست » .
از آنجا كه اين حديث معارض با أحاديث قبل است ، مرحوم محقق اردبيلى قدّس سرّه براي اين حديث سه نظر مىدهد .
يا اين حديث را حمل بر تقيه مىكنيم ، ويا اينكه شروط پذيرش شهادت در آن مورد تحقق ندارد ، وسوم اينكه با شهادت بعضي از زنها ، عتق كل حاصل نمىشود .
فتأمل . . .
هامش
الميراث كلّه . ( وسائل الشيعة ، كتاب الشهادات ، ج 18 ، باب 24 ، حديث 48 ، ص 268 ) .
( 1 ) - عن ابن سنان قال : سمعت أبا عبد اللّه ( ع ) يقول : تجوز شهادة القابلة في المولود إذا استهلّ وصاح في الميراث ويورث الرّبع من الميراث بقدر شهادة امرأة واحدة قلت : فان كانت امرأتين ؟ قال تجوز شهادتهما في النصف من الميراث .
( وسائل الشيعة ، كتاب الشهادات ، ج 18 ، باب 24 ، حديث 45 ، ص 267 و 268 ) .
( 2 ) - عن إسماعيل بن بزيع قال : سألت الرّضا ( ع ) عن امرأة ادّعي بعض أهلها انّها أوصيت عند موتها من ثلثها يعتق رقيق لها ، أيعتق ذلك وليس على ذلك شاهد الّا النّساء ؟ قال :
لا تجوز شهادة النّساء في هذا .
( وسائل الشيعة ، كتاب الشهادات ، ج 18 ، باب 24 ، حديث 40 ، ص 266 و 267 ) .