- المراد عدم صدور الذنب عنه مع امكان صدره عنه وهو ظاهر . « 1 »
ودر حاشية بر شرح تجريد مىفرمايد :
امام زمان بايد كه به صفت عصمت وطهارت متصف باشد واز گناهان صغيره وكبيره عمدا وسهوا برى باشد واز آلودگى ظاهر وباطن وهرچه موجب نقص وعيب تواند بود مبرى ومنزه باشد تا مستحق مرتبه خلافت رسول ( ص ) ومستوجب مرتبه نيابت الهى گردد .
تحليل وبررسى :
آنچه كه با ملاحظه وامعان نظر در أقوال وكلمات علماء بدست مىآيد اينست كه أولا عصمت يك نيرو وقوه خارجي نيست كه به معصوم اعطاء شده باشد . بلكه عصمت لطفى است كه عبد بوسيلة آن از فعل قبيح امتناع مىكند ويا صفتي كه انسان را از ارتكاب معاصي بازمىدارد ويا اينكه مكلف در وضعيت وحيثيتي قرار مىگيرد كه ممكن نيست از أو معصيت صادر شود . بنابراين مىتوان ادعا نمود كه در عصمت دو بحث مطرح است .
يكى اينكه أنبياء وأولياء صلوات الله عليهم أجمعين معصومند وبه سبب آن از ارتكاب معاصي صغيره وكبيره به دور هستند وهيچ معصيتي از آنان عليهم السّلام صادر نمىشود بخاطر اينست كه درجات عالي تقوى الهى را حائز ودارا مىباشند به حدى كه از آثار اين صفت وحيثيت كه همراه با توفيق خداوند متعال مىباشد ، عدم صدور معصيت از آنهاست با اين بيان ديگر نياز به قيدى كه علماء در تعريف عصمت اضافه نمودهاند يعنى « من غير اجبار له على ذلك » ، واينكه « اگر قدرت از آنها سلب شود ويا قدرت بر ارتكاب معاصي از آنان سلب شود » ويا اينكه « معصوم مجبور وناگزير از طاعت باشد اين امر مستلزم بطلان ثواب
و
هامش
( 1 ) - الحاشية على شرح التجريد