همهء آيه از به دو تا ختم آن ، چون ساير تفاسير ، در اين تفسير مورد بحث واقع نشده است و تنها به آن بخشى از آيه پرداخته شده است كه دلالت بر حكمى از احكام فقهى مىكند . اگرچه دامنهء بحث همواره به همين منوال ادامه نيافته اما روند كلى حاكم بر مباحث چنين است .
2 - مؤلف در تأليف كتاب و در تبيين موضوعات و دلالات آيات ، بشدت متأثر از مجمع البيان امين الاسلام طبرسى است . در كمتر جايى از كتاب وجود دارد كه براى تفسير آيه به آن استناد نشده باشد . و نيز تفاسير كشاف و بيضاوى از جمله تفاسيرى است كه مورد استناد مؤلف واقع شدهاند .
3 - تمسك به روايات اهل بيت عليهم السّلام از جمله نكاتى است كه مؤلف براى تبيين مراد آيات مورد توجه قرار داده است . او از آن جهت كه فقيهى مسلّط بر احاديث ائمه اطهار عليهم السّلام بوده ، از آنها خوب بهره گرفته است . اگرچه در مقايسه با كتبى چون مسالك الافهام و قلائد الدرر ، زبدة البيان داراى حجمى كمتر در ذكر روايات اهل بيت عليهم السّلام است ، اما از آنها هيچگاه غافل نبوده و در جاى لازم ، استفاده خود را برده است .
4 - در جاهايى كه تبيين ابعاد آيه و احكام آن نياز به بررسيهاى تاريخى داشته از اسباب نزول آيات براى آن منظور استفاده گرديده است . و از اين روى ، زمينهسازى لازم جهت توضيح و روشنگرى آيات به خوبى انجام گرفته است .
5 - جامعيت مباحث با عنايت به نقطه نظرات فقهى ائمه فقه اهل سنت و نيز توجه به ديدگاههاى فقيهان شيعى ، از جمله امتيازات اين كتاب است .
مؤلف علاوه بر استناد به رواياتى از صحاح ستّه ، از آوردن ديدگاههاى عامّه غافل نبوده است . اين شيوه خود مىتواند راهگشايى قابل توجه براى نگارش فقه مقارن و اثبات امتيازات فقه شيعه باشد .
6 - از آنجايى كه سير كتاب زبدة البيان بر اساس كنز العرفان است ، مؤلف
مقالات كنگره محقق اردبيلى ( مقالات ) ( فارسى ) — صفحة 471
مساهمون: كنگره بزرگداشت مقدس اردبيلى
ص٤٧١