اثر و يا نص صريح جايز نيست و آنگاه ديدگاه خود مرحوم طبرسى را آورده است كه اين خبر به دليل تعارض با آيات و روايات كثيرى كه مردم را دعوت به فهم آيات قرآن مىكنند ، مورد عمل علما قرار نگرفته است . اما مرحوم اردبيلى آن را مىپذيرد و ديدگاه طبرسى را نقد كرده و مىنويسد : همانگونه كه خود ابو على ( طبرسى ) گفت است : « معناى تفسير ، كشف مراد از لفظ مشكل است و گفتهاند :
تفسير ، كشف معناى لفظى است كه ظاهرش روشن نيست » پس اگر كسى تفسير و تبيين نمايد و جزم و قطع پيدا كند بر اينكه مراد از لفظ مشكل چه معنايى است .
يعنى حمل كند مثلا مشترك لفظى را بر يكى از معانى بىآنكه مرجحى از دليل نقلى ، مثل خبر منصوص يا آيه و يا اجماع و يا دليل عقلى داشته باشد ، خطا كرد است . و نيز خطا است اگر در مشترك معنوى معنا به يكى از الفاظ اختصاص يابد بىآنكه دليلى در بين باشد .
وى پس از شرح فوق ، نتيجهگيرى مىكند كه مراد از تفسير به رأى ممنوع و بدون نصّ ، قطع به مراد لفظى است كه ظهور در آن ندارد و دليلى هم بر حمل لفظ به آن معنا وجود ندارد بلكه صرف استحسان و رأى ، موجب اتخاذ چنين نظرى شده است . « 1 »
كتاب با تفسير سورهء حمد آغاز مىشود . اگر چه در اين سوره ، حكمى فقهى وجود ندارد اما نوع آيات الاحكامنگاران در آغاز مباحث خود آن را تبرّكا آورده و تفسير كردهاند .
كتاب ، بر اساس ابواب كتب فقهى تبويب شده و از كتاب طهارت شروع و به كتاب ديات پايان يافته است . كتاب زبدة البيان بر اساس ، تفسير شيخ بزرگوار جمال الدين مقداد سيورى ، فقيه فاضل به نگارش درآمده و تابع تبويب و متن آن است .
هامش
( 1 ) . زبدة البيان ، مقدمه .