ظاهرا مواردى از آن نجاسات ، متّفق عليه ميان فقهاء شيعه است الّا شاذّى از ايشان و مواردى هم ، مختلف فيه است و بيشتر فقهاء آنها را از نجاسات برنشمرده الّا شاذّى و آن موارد عبارتند از :
عرق جنب از حرام ، عرق حيوان جلّال ، شير مادر دختر ، مذى ، قى ، مسوخات ، فضلهء ماكيان ، روباه ، خرگوش ، موش ، وزغ ، آهن و فولاد . « 1 »
آيت اللّه ميرزا صادق آقا در ذيل ذكر موارد مزبور مىنويسد : آنچه در احاديث وارد است كه بعد از چيدن ناخن ، دست را بشويند و بعد از تراشيدن مو ، سر را بشويند ( و از اينها نجاست آهن و فولاد فهميده شده است ) از قبيل آداب است . « 2 »
در باب مطهرات هم فقهاء چند چيز را فى الجمله پاككننده مىدانند :
آب ، زمين ، خاك ، مسحات ثلاثه با زوال عين ، سه غسل ميّت ، آفتاب ، آتش ، استحاله ، انقلاب ، زوال دو ثلث در آب انگور جوشيده ، نزح ، اسلام ، تبعيّت ، بواطن انسان با زوال عين ، ظواهر حيوان با زوال عين ، و انتقال .
برخى فقهاء ، چيزهايى را از مطهّرات برشمردهاند كه آنها در واقع ، مطهّر نيستند مثل : تذكيه حيوان ، غيبت مسلمان ، زوال عين نجاست از زمين ، دبّاغى پوست ، زوال عين در اجسام صيقلى و شفّاف و آب دهان نسبت به خون در بدن يا لباس . « 3 »
ملاحظه مىكنيد كه در مورد نجاسات و مطهّرات از حيث نجاست و مطهّر بودن اختلاف نظرهايى وجود دارد و آن اختلاف ، با نوع اجتهاد و استنباط فقيه
هامش
( 1 ) . رساله عمليه آقا ميرزا صادق آقا و نك : محمد حسن نجفى ، جواهر الكلام ، ج 5 ، ص 369 و همان ج 6 ، ص 85 - 2 . علامه حلّى ، تذكرة الفقهاء ، ج 1 ، ص 69 - 49 مؤسّسة آل البيت ، قم و ديگر كتب فقهى .
( 2 ) . رساله عمليه آقا ميرزا صادق آقا ، ص 67 .
( 3 ) . همان مدرك ، ص 74 .