ميان بتپرست و ديگر انواع كفّار نمىباشد . آنگاه كلام ابن عباس را آورده و حديث رسول اللّه صلّى اللّه عليه و آله را متذكر شده است كه مصافحه با كافر موجب وضو و يا لزوم شستن دست مىشود و سپس به سخن فخر رازى اشاره كرده مبنى بر اينكه نجاست مشركان مقتضاى ظاهر آيه است و از آن ، جز بدليل مستقل و قوى ، عدول نتوان كرد . بنابراين در ظرفهاى مورد استفاده آنان اكل و شرب ، جايز نبايد باشد و با كفّار همغذا شدن روا نبود در حال برحسب حديث صحيح و عملكرد سلف ، پيامبر اكرم با كافران همغذا مىشد و در ظروف مشترك با ايشان طعام مىخورد و احتمال اينكه چنين كارى قبل از نزول آيه بوده و بعدا جواز چنان عملى نسخ شده باشد احتمالى بعيد بهنظر مىآيد و بالاخره احتياط ، خوب است . « 1 »
رجس : كلمهء رجس نيز در قرآن كريم طى چند آيه ، آمده است . « 2 »
طبرسى در تفسير آيه نودم سوره مائده مىنويسد : اين آيه دليل بر حرمت شرب خمر است به چهار وجه . اوّل : خداوند خمر را با وصف رجس آورده و چون رجس همان نجس است و شرب نجس هم بدون اختلاف ، حرام مىباشد . . . « 3 »
استاد طباطبايى مىنويسد : برشمردن خمر و قمار و امثال آنها در يك رديف و توصيف آنها به رجس بدان سبب است كه آنها داراى خصوصيّتى هستند كه فطرت سليم انسانى از آنها متنفّر و گريزان است و علّت اين تنفّر آنست كه آنها به هيچوجه سلامت ، سعادت و خوشبختى انسان را فراهم نمىكنند و همگى عملى شيطانىاند و يا بالاخره به كار شيطانى مىرسند . پس انسان به كلى
هامش
( 1 ) . روح المعانى ، ج 10 ، ص 76 و سخن ايشان دنبالهاى دارد كه در بحث فقهى به آن مىپردازيم .
( 2 ) . نك : انعام / 145 و 125 - اعراف / 71 - توبه / 125 و 95 - يونس / 100 - حج / 30 و احزاب / 33 .
( 3 ) . مجمع البيان ، ج 2 ، ص 239 .