كتاب به خوبى مىدانند كه اين تغيير قبله به حق و راستى از جانب خدا است نه به دلخواه كسى ، و خدا از كردار آنان غافل نيست .
او سپس به بيان آيه و شرح واژهها پرداخته و در اين اثناء كلامى را از محقق ثانى نقل و نقد كرده آنگاه نگاهى به حديثى كه در تفسير مجمع البيان آمده انداخته و پس از مناقشه در سند و متن فرموده است :
« و اما امر قبله بنابر كمى دليل و آنچه من بدست آوردهام - با توجه به اهتمام شارع به بيان احكام و حتى مستحبات - جدّا وسعت دارد بگونهاى كه با ادنى توجّه مناسب به بيت اللّه الحرام كفايت مىكند .
اما دليل آن كم است بدين جهت كه آيه در غايت اجمال است ، زيرا چه كسى مىداند كه جهت مسجد الحرام كجاست ، بر فرض كسى در مدينه بداند سمت قبله را امّا حال همهء آفاق چگونه بدست مىآيد ؟ .
اخبار قبلهء عراق :
علّامه حلى « ره » در متن مىفرمايد : « و علامة العراق و من والاهم جعل الفجر على المنكب الأيسر و المغرب على الايمن و الجدى بحذاء المنكب الايمن » :
مرحوم اردبيلى مىفرمايد : حال اين علامات معلوم نيست و ميان آنها تدافع است . وى سپس دو حديث در اين زمينه نقل كرده يكى از تهذيب شيخ طوسى « ره » از طاطرى از جعفر بن سماعه از امام باقر يا امام صادق عليهما السّلام قال سألته عن القبله ؟ فقال ضع الجدى فى قفاك و صلّ . « 1 » يعنى از امام از قبله پرسيدم فرمود ستاره جدى را در پشت سرت قرار ده و نماز بگذار . و حديث ديگرى از مرحوم صدوق از كتاب شريف من لا يحضره الفقيه بدون سند كه
هامش
( 1 ) . محمد بن الحسن الحر العاملى ، وسايل الشيعه ، باب 5 از ابواب قبله حديث 1 و 2 ، ط ، 1 ، مهر قم ، تحقيق مؤسسه آل البيت قم ، 1409 ه .