ايشان به عنوان مؤيد ، به ديدگاه شهيد ثانى مبنى بر اينكه غيبت آنان تنها در امور مربوط به مذهب و دينشان باشد ، جايز است ، استناد مىكند . « 1 » اين در حالى است كه صاحب جواهر در جواز غيبت آنان را به كفار ملحق نموده و هجو آنان را در ملأعام از بالاترين عبادات شمرده به طورى كه سيره شيعه اعم از علماء و مردم در همه زمانها و مكانها چنين بوده است . و بالاتر از آن ادعاى اجماع يا ضرورت يا قطعى بودن را ممكن دانسته و سخن اردبيلى را در اين زمينه غريب شمرده و چنانچه اشاره شد ، آن را ناشى از شدّت تقدّس و ورع او دانسته است .
سپس به آيه شريفه كه « مؤمنين » را مخاطب ساخته و غيبت را به « خوردن گوشت برادر مؤمن » تشبيه نموده ، استناد مىكند و از جامع المقاصد نقل مىكند كه :
« ان حد الغيبة على ما فى الاخبار ان يقول فى اخيه ما يكرهه سمعه مما فيه و معلوم ان اللّه تعالى عقد الاخوّة بين المؤمنين بقوله
« إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ »
دون غيرهم » « 2 » .
تبدّل رأى مجتهد
تقوا و تقدس اردبيلى اقتضا مىكرد كه علىرغم « حريت و شجاعت » در نقد آراء ديگران و اظهارنظر به مقتضاى تشخيص خويش از ادلّه ، احتياط را بخصوص در مواردى كه ديدگاهش در برابر مشهور يا اجماع فقهاء قرار مىگرفت ، سفارش نمايد . « 3 »
در مبحث قبول رأى مجتهد معتقد است كه اعلام « تبدل رأى » به مقلدين واجب است ، چنانچه از بين بردن فتاواى مكتوب قبلى لازم و ضرورى است تا
هامش
( 1 ) . مجمع الفائدة ، ج 8 ، ص 78 .
( 2 ) . جواهر الكلام ، ج 22 ، ص 62 .
( 3 ) . ر . ك به مجمع الفائدة ، ج 3 ، ص 430 ، بحث نماز قصر ؛ ج 2 ، ص 163 ، بحث اسماع و استماع صداى زن ؛ ج 2 ، ص 105 ، پوشش زن در نماز و . . .