و تهذيب نفس و سادهزيستى و خاكى بودن و عادت نكردن به رسوم جاهلى و اشرافيگرى انجام دهد ، آن هم به پيروى از علماى سلف بلكه ائمهء معصومين ( ع ) نه تنها خلاف مروّت نيست بلكه از طاعات و قربات است و آنچه مروّت را با غير آن ممتاز مىكند ، قصد و نيت انسان است و اين امر از اخلاق و رفتار مردم فهميده مىشود مثل نشستن آنها روى زمين ، خوردن هر چيزى كه مقابلشان قرار مىدهند ، خوردن غذا بدون تشريفات ، مانند بردگان غذا خوردن چنانچه رسول خدا ( ص ) چنين مىكرد . . . » « 1 »
مصرف زكات
5 - از آنجا كه محقق اردبيلى با توجه به واقعيات زندگى مردم ، اظهارنظر مىكند ، در مورد مصرف « زكات » در عين آنكه استفاده از زكات را براى فقيهى كه كسب و كار ، مانع تفقّه او مىشود ، مجاز مىدانست ؛ چرا كه چنين شخصى مأمور به تفقه در دين است . حتى اگر اخذ تكاليف واجب با تقليد هم متوقّف بر استفاده از زكات باشد ، يا شخص ، معلم باشد و نيز كسى كه بواسطه اشتغال به علوم مستحب مانند قرائت و تفسير قرآن يا حديث و فقه از كسب و كار باز مىماند و بالاتر از آن انجام مطلق عبادت مثل حج و نماز و روزه ( زيرا مستلزم نشر علوم دينى است ) مانع از كسب مىشود ؛ استفاده از زكات جايز است ، معذلك سفارش به عدم استفاده از زكات مىكند و مىفرمايد : « و الاجتناب احوط لكثرة المحتاجين ، بل الأحوج منهم . »
همچنانكه استفاده از زكات را بر فقرا و مساكين ( و كسى كه درآمدش كفاف مخارج خود و خانوادهاش را ندارد ) مجاز شمرده و اين استفاده را شامل
هامش
( 1 ) . جواهر ، ج 22 ، ص 312 تا 315 .