/ 62
تدبّر و سياق قرآنى
سياق در بيان واقعيت علمى براى قرآن نقشى بزرگ دارد ، و سبب آن اين است كه قرآن ارتباط آيهاى را به آيهء ديگر به صورت دقيق مورد ملاحظه قرار مىدهد . و پيوستگى آيات يا كلمات داخل يك آيه به يكديگر ، از يكى از دوگونه خارج نيست : ارتباط علمى يا تربيتى .
1 - ارتباط و پيوستگى علمى
قرآن ، واقعيت ارتباط حقيقتى را به حقيقت ديگر منعكس مىسازد و آنها را با هم ذكر مىكند ؛ مثلا : خداوند سبحانه و تعالى مىگويد :
« فَاعْلَمْ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا اللَّهُ وَ اسْتَغْفِرْ لِذَنْبِكَ »
- و بدان كه معبودى جز خداى يگانه نيست و براى گناهت آمرزش بخواه .
رابطهء ميان آمرزشخواهى از گناه و يگانه شناسى خدا رابطهاى واقعى است كه حقيقت پروردگارى از يك سو و بندگى از سوى ديگر آن را تثبيت مىكند . چه معتقد بودن به يگانگى خدا مستلزم معتقد بودن به بندگى فرد است ، و آشكار است كه بنده مىبايستى در برابر خدا خاضع و خاشع باشد .
/ 63 و درست همانند اين علاقه و ارتباط در اين گفتهء خداى تعالى موجود است :
« وَ ما أَرْسَلْنا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَسُولٍ إِلَّا نُوحِي إِلَيْهِ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا أَنَا فَاعْبُدُونِ »
( 25 / 21 ) -