/ 60
تدبّر و صفات عقلى
از مهمترين صفات عقلى ضرورى براى تدبر ، تمركز توجه و شجاعت است .
1 - تمركز پرتوهاى خورشيد در كانون يك عدسى سبب تبديل يافتن اين پرتوها به نيرويى پرقدرت است ، و چنين است تمركز پرتوهاى فكر در موضوع و نقطهء واحد كه بر فعاليّت انديشه مىافزايد و سبب كشف شدن آشكار حقايق مىشود .
هر چه اين تمركز شديدتر باشد دشوارى آن بيشتر است ، چه ، نفس در مقابل تفكر در امرى يگانه مقاومت نشان مىدهد ، ولى بر كسى كه مىخواهد بفهمد واجب است كه نفس خويش را به عمل تمركز تمرين دهد ، و چنان كند كه تمام اهتمام خويش را در مدت چند لحظه به يك امر واحد متوجه سازد و آن را بفهمد و بشناسد .
و به همين جهت در احاديث به ترتيل قرآن سفارش شده ، چه اين گونه خواندن قرآن به تمركز نزديكتر است تا خواندن با شتاب آن . امير المؤمنين عليه السلام در تفسير اين آيه :
« وَ رَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلًا »
- قرآن را به صورت روشن و آشكار بخوان ، / 61 گفت :
« آن را به صورت آشكار بخوان ، و همچون شعرش به سرعت مخوان ، و مانند ريگش پراكنده مساز ، بلكه دلهاى سخت خود را به حالت ترس درآوريد و در انديشهء رسيدن به پايان سوره مباشيد » .