تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير هدايت (فارسى) — صفحة 76

مساهمون:

ص٧٦
ولى و سرورى كه بندگان خود را دوست مىدارد ، باران را بر ايشان فرو مىريزد ، و حميد و ستوده رحمت خود را بر آنان مىگستراند ، / 64 و بدين ترتيب ارتباط محكمى ميان ولايت و سرورى و فرو فرستادن باران و گستردن بخشايش و رحمت وجود دارد . و اعراب از وجود اين ارتباط آگاه بودند و از آن بسيار چيزها مىآموختند . عربى صداى مردى را شنيد كه اين آيه را تلاوت مىكرد :
« وَ السَّارِقُ وَ السَّارِقَةُ فَاقْطَعُوا أَيْدِيَهُما جَزاءً بِما كَسَبا نَكالًا مِنَ اللَّهِ
و اللَّه غفور رحيم » - و دستهاى مرد دزد و زن دزد را در مقابل آنچه كسب كرده‌اند همچون كيفرى از جانب خدا قطع كنيد ، و خدا آمرزنده و مهربان است . و به او گفت : خطا كردى ! و آن مرد گفت : چگونه ؟ گفت : مغفرت و رحمت مناسبتى با بريدن دست دزد ندارد ! و سپس آن مرد توجه پيدا كرد و پايان آيه را بار ديگر چنين خواند : «
وَ اللَّهُ عَزِيزٌ حَكِيمٌ
- و خدا تواناى حكيم است » . و آن مرد عرب گفت : آرى ، به عزت خود آن را گرفت و به حكمتش قطع كرد . و خوانندهء قرآن دانست كه چگونه لازم است پايان آيه ، از لحاظ ارتباط واقعى متناسب با آغاز آن بوده باشد .

2 - ارتباط و پيوستگى تربيتى

از آنجا كه قرآن كتاب آموزش و پرورش است ، و از آنجا كه صفات نفس با يكديگر داراى پيوستگى و ارتباط است ، قرآن مجيد ، در صورتى كه نفس آدمى از جهت افراط طغيان كند ، توجيهاتى را بر آن تحميل مىكند كه او را به حكمت و فرزانگى درمان كند ، و اگر طغيان بر اساس تفريط بوده باشد ، درمان با حكمتى ديگر صورتپذير مىشود ، و چندان آن نفس را تعديل مىكند كه به حالت تعديل و ميانه‌روى درآيد .