/ 487 و اينان كسانى هستند كه چون انديشهاى شيطانى بر خاطرشان مىگذرد ، به ياد خدا مىافتند و از او آمرزش مىخواهند ؛ اينان چنين انديشههاى شيطانى را از درآمدن به قلبهاشان مانع مىشوند و آنها را طرد مىكنند ، و پس از محاسبهء آسانى آنان را مىآمرزد .
«
وَ يُعَذِّبُ مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ
- و هر كه را بخواهد عذاب مىدهد ، و خدا بر هر چيز توانا است . » خدا قادر است كه به دقت آنچه را كه در نفوس و جانها مىگذرد در معرض حسابرسى قرار دهد ، و بر آن جزا دهد . و شايد اين آيه براى آن آمده باشد كه مسئوليت آدمى را در برابر انديشههايش در تكميل مسئوليتهاى بشرى بيان كند .
[ 285 ] بنا بر اين انسان هم در برابر كارهايش مسئوليت دارد و هم در برابر افكارش ، و بنا بر اين مسئول كفر و ايمان قلبى خويش است . ايمان عملى است كه كه دربارهء آن صاحبش مسئول است ، بدان سبب كه هر انسان با فطرتى زاده مىشود كه مىتواند خدا را به آن بشناسد ، به شرط آنكه فطرت خويش را در خاك شهوتها پنهان نكند ، و در پشت ابرهاى اسطورهها و خرافهها پنهان نشود و به خدا ايمان نياورد . تنها كسانى ايمان مىآورند كه بر فطرت خود باقى مىمانند و از نور عقل روشنى مىگيرند و با آن حجابهاى غفلت و اساطير را پاره مىكنند ، و با تصميم قطعى در مقابل فشار هواى نفس و شهوتها مقاوم مىمانند و در ايمان به خدا تنها به هدايت عقل پيش مىروند .
بنا بر اين مؤمنان كسانى هستند كه بار مسئوليت را در برابر آنچه در دلهايشان مىگذرد بر دوش دارند و ايمان را برمىگزينند .
«
آمَنَ الرَّسُولُ بِما أُنْزِلَ إِلَيْهِ مِنْ رَبِّهِ وَ الْمُؤْمِنُونَ كُلٌّ آمَنَ بِاللَّهِ وَ مَلائِكَتِهِ وَ كُتُبِهِ وَ رُسُلِهِ لا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍ مِنْ رُسُلِهِ
- پيامبر به آنچه پروردگارش بر او فروفرستاده ايمان آورد ، و مؤمنان نيز چنين كردند و همه به خدا و فرشتگان او و كتابهاى او و پيغامبران او ايمان آوردند ( و گويند ) ميان هيچ يك از فرستادگان او تفاوتى نمىگذاريم . »