جانگذار كربلا همراه پدر بزرگوار خود بود و در نهضت حسينى شركت داشت و پس از شهادت پدر كه به اسارت درآمد و از كربلا به كوفه و از كوفه به شام برده شد ، و طول مدت اسيرى هرگز « تقيه » نداشت و بى محابا حق و حقيقت را اظهار مىكرد و در مواقع مقتضى به وسيلهء سخنرانىها و بياناتى كه ايراد مىنمود ، حقانيت خاندان رسالت و مفاخر آنان را گوشزد خاص و عام مىفرمود ، و مظلوميت پدر بزرگوار خود ، و فجايع ستمكارانه و نيز جنايات بنىاميه را آفتابى كرده و طوفانى از احساسات و عواطف مردم برپا مىكرد .
ولى پس از آنكه از اسيرى رهايى يافت به « مدينه » برگشت و محيط جانبازى به محيط آرامش تبديل يافت گوشه خانه را عبادتگاه خودش كرد و در به روى بيگانگان بست و به عبادت حق مشغول گشت و بى سروصدا به تربيت افرادى كه پيروان حق و حقيقت بودند ، پرداخت . آن حضرت در ظرف سى و پنج سال مدت اقامت خود ، به طور مستقيم و غير مستقيم ، گروه بىشمارى را پرورش داده و معارف اسلامى را در قلوبشان جاى داد .
تنها دعاهايى كه آن حضرت در محراب عبادت با محتواى آسمانى خود انشا كرده و به وسيله آنها با خداى كارساز به مقام راز و نياز برآمده است مشتمل بر يك دورهء كامل از معارف عاليه اسلامى مىباشد و اين دعاها جمع آورى گشته و به نام « صحيفهء سجاديه » معروف شده است .
امام محمد باقر عليه السلام
در زمان امامت امام محمد باقر عليه السلام زمينه براى نشر علوم دينى تا اندازهاى فراهم شد ، زيرا در اثر فشار بنىاميه ، احاديث فقه اهل بيت از دست مىرفت و با اينكه براى احكام هزارها حديث لازم است حتى از اخبارى كه از پيغمبر اكرم به وسيله صحابه نقل شده بود ، بيش از پانصد حديث باقى نمانده بود .