نكات ادبى
1 - مشار اليه « ذلك » در عبارت « و من الدليل على ذلك » ، « فليس الوجود عينها و لا جزءا لها » مىباشد .
2 - « و احتياج اتصافها » عطف بر « جواز سلب الوجود » مىباشد .
3 - همچنين « و كونها متساوية » عطف بر « جواز سلب الوجود » مىباشد .
4 - واو در عبارت « و لو كان الوجود » حاليه است .
5 - مشار اليه « ذلك » در عبارت « شيء من ذلك » ، « 1 - جواز سلب الوجود . . .
2 - و احتياج اتصافها . . . 3 - و كونها متساوية النسبة . . . » مىباشد .
6 - « فذات كل ماهية » مبتدا و « حدّ لا يتعداه وجودها » خبر آن مىباشد .
7 - ضمير مفعولى « لا يتعداه » به « حدّ » و ضمير « وجودها » به « ماهيت » راجع است .
8 - ضمير مفعولى « يلزمه » به « حد » راجع است .
9 - در عبارت « وجوده إلى غيره » هر دو ضمير به « انسان » راجع است .
[ نكات تشريحى ]
دليل مغايرت دو حيثيت وجودى و ماهوى
در اين قسمت جناب علامه در صدد بيان مغايرت عقلى دو حيثيت وجودى و ماهوى هستند . زيرا آنچه در خارج است يك وجود است و شئونات آن و تعدد و تغاير عزلى منتفى است . در مقام تحليل عقلى است كه ما حيثيت وجود را از حيثيت ماهيت جدا كنيم . اين عقل است كه شىء خارجى را مورد تحليل قرار داده و آن را به دو بخش وجودى و ماهوى تقسيم مىكند و بدين طريق وجود را محمول و ماهيت را موضوع قرار مىدهد و مىگويد : الانسان موجود ، و از آن تعبير به عروض مىكند و مىگويد : وجود عارض بر ماهيت است . البته بايد توجه