درس شصت و هشتم ( 68 )
فصل بيست و يكم در عالم مثال
« عالم مثال » را عالم برزخ « 1 » نيز مىنامند براى واسطه بودن آن ، بين عالم عقل و عالم مادّه و طبيعت .
عالم مثال همانطور كه سابقا گذشت مرتبهاى از وجود بوده مجرّد از مادّه ( و جرم آن ) مىباشد و لكن آثار مادّه از كمّ و كيف و وضع و نحو اينها از اعراض را دارد و علّت ايجادكنندهء آن ، آخرين عقول طوليّه كه بنام « عقل فعّال » ناميده مىشود نزد فلاسفه مشّاء و برخى از عقول عرضى ، نزد فلاسفهء اشراق مىباشد .
در عالم مثال ، صورتهاى جوهرى وجود دارند ، صور جوهريّهاى كه جهات كثرت عالم عقلى ، افاضهكننده عالم مادّى را تشكيل ميدهند درحاليكه برخى از اين صور ، در رابطه با برخى ديگر بر شكلهاى مختلف ظاهر مىشوند بدون اينكه اختلاف هيئتها ، وحدت شخصيّهاى را كه براى جوهر اين عالم هست ، فاسد كرده ، باطل نمايد .
هامش
( 1 ) - سورهء مؤمنون آيه 100( . . . وَ مِنْ وَرائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلى يَوْمِ يُبْعَثُونَيعنى « پشت سر آنان برزخى است كه برانگيخته شوند » ( شارح )