درس شصتام ( 60 )
فصل هفتم در اينكه واجب بالذّات براى او در ميان مفاهيم از جهت مصداق شريكى وجود ندارد « 1 »
مشاركت بين ، دو شىء و بيشتر هنگامى تمام است كه بين آن دو شىء يا بيشتر ، مغايرت و تمايزى وجود داشته ، و از سوى ديگر مفهوم واحدى موجود باشد ، كه هردو شىء متّصف به آن باشند ، ( مثل زيد و عمرو كه متّحد در انسانيّت هستند و انسان و اسب كه متّحد در حيوانيّت مىباشند ) پس مشاركت بين دو شىء ، وحدت در كثرت است ( يعنى چند چيز در يك چيز مشاركت دارند ) و از طرفى نيز كثرت محقّق نمىشود ، مگر به آحاد متغاير و متمايز با همديگر بطوريكه هريك از آنها مشتمل است بر چيزى كه از غير آن فرد از آحاد ، آن چيز مسلوب است ، پس هريك دو شىء مشارك در يك مفهوم ، وجودش مركّب از نفى و اثبات مىشود ( زيرا دو شىء مشارك در يك مفهوم طبعا در يك مفهوم ديگر با يكديگر متمايز هستند پس هريك از آن دو امر مشارك ، نفى مىكند آنچه را كه ديگرى دارد و او ندارد و
هامش
( 1 ) - اسفار ج 6 ص 107 و ص 109 - مبداء و معاد ص 64 و ص 66 . ( شارح )