تخطي إلى المحتوى الرئيسي

شرح نهاية الحكمة ( فارسى ) — صفحة 451

مساهمون:

ص٤٥١

اين برهان تامّ نيست :

زيرا اين مقدّمه از مقدّمات برهان مذكور : « اجسامى كه امور حادث نيستند ، حادث مىباشند » ( يعنى كبرى ) بيّن ( و روشن ) نبوده و مبيّن نبوده ، دليلى بر آن اقامه نشده است ( و خود متكلّمين نيز اين دليل را نقض كرده‌اند زيرا ) تغيّر اعراض جوهر ، نزد فلاسفه ، ملازم نيست با تغيّر خود جوهر كه موضوع اين اعراض مىباشد . آرى اگر برهان مذكور ، مبتنى بر حركت جوهرى باشد مقدّمهء مذكور تامّ بوده ، استدلال ، صحيح و غيرقابل خدشه خواهد بود . اين نكته ، قابل تذكّر است كه برهان حدوث مثل ساير براهين سه‌گانهء اقامه‌شده در اين فصل مبتنى است بر متناهى بودن علل و منتهى بودن علل بالاخره به علّت غيرمعلولى كه عبارت از واجب بالذّات مىباشد .