1 - عقل هيولانى
2 - عقل بالملكه
3 - عقل بالفعل
4 - عقل مستفاد
توضيح و شرح اين چهار مرتبه در متن درس ذكر شده است .
افاضهكنندهء صور علميّه تنها جوهر عقلى مفارق از مادّه است نه نفس است و نه امر خارج مادّى است .
توضيح اين مطلب و اينكه عقلا جايز نيست كه افاضهكننده نفس باشد يا امر خارج مادّى در متن درس بيان گرديده است .
اشكالى در اين مقام مطرح است كه چه دليلى وجود دارد كه جميع صور علمى عقلى به يك عقل شخصى نسبت داده شود چرا آن را به عقول كثيرهاى كه ماهيّات گوناگون دارند نسبت داده نشده است ؟ از اين اشكال پاسخ داده مىشود كه هرنوع مجرّد منحصر در يك فرد است ، توضيح بيشتر در متن درس آمده است مراجعه نماييد .
تذكّر اين نكته لازم است كه نظير بيان و دليلى كه در صور علميّه كلّى در مورد افاضه كنندهء آنها گفته شده به عينه در صور علميّهء جزئيّه نيز جارى است ، توضيح در آخر درس ذكر شده است مراجعه نماييد .
شرح نهاية الحكمة ( فارسى ) — صفحة 374
مساهمون: الشيخ حسين الحقاني
ص٣٧٤