ديگرى ندارد ( و در نتيجهء ترجيح بلامرجّح لازم مىآيد ) پس از ميان انواع تقابل بين سرعت و بطؤ ، جز ، تضادّ باقى نمىماند « 1 » ( پس بين آن دو تقابل تضّاد وجود دارد ) .
اشكال در نظريّه بالا :
اشكالى كه در نظر صدر المتألّهين وجود دارد اين است كه فلاسفه در باب تضادّ شرط كردهاند كه بين دو امر متضادّ نهايت اختلاف باشد و اين شرط بين سرعت و بطؤ محقّق نيست زيرا هيچ سريعى نيست جز اينكه ممكن است فرض شود فرض شود سريعتر از آن و هيچ كندى نيست جز اينكه ممكت است فرض شود كندتر از آن .
مطالب بالا همه درباره سرعت و بطؤ بود كه هردو از قبيل اضافه و از سنخ تضايف بودند امّا سرعت بهمعناى جريان و سيلان ( كه بهمعناى غيراضافى است ) پس آن مخصوص مطلق حركت ( و ويژگى انواع مختلف آن ) مىباشد و خاصّهء مطلق حركت محسوب مىشود و بطؤ مقابل اين معنى از سرعت نيست .
هامش
( 1 ) - اسفار ج 3 ص 198 ( شارح )