درس سى و هشتم ( 38 )
فصل يازدهم در علّت غائى و اثبات آن « 1 »
به زودى به خواست خداوند خواهد آمد بيان اينكه حركت ، كمال اول است « 2 » براى شىاى كه حركت را بالقوّه دارد از اينجهت كه بالقوّه است پس ناچار ، كمال دوّمى وجود دارد كه متحرّك بسوى آن متوجّه است و با حركت خويش به آن ، منتهى مىگردد پس آن ، كمال اخيرى است كه متحرّك با حركت خويش به آن مىرسد و آن ، مطلوب لنفسه است و حركت به جهت تحصيل آن و نيل به آن مطلوب است .
از اينرو گفته شده : « انّ الحركة لا تكون مطلوبة لنفسها و انّها لا تكون ممّا تقتضيه ذات الشّيىء » ، همانا حركت ، به جهت خودش ( لنفسها ) مطلوب نيست و حركت ، از جملهء اشيائى نيست كه ذات شىء ، اقتضاى آن را داشته باشد ( پس حركت ، مقدّمه و براى نيل به هدف
هامش
( 1 ) - الهيّات شفا مقالهء ششّم آخر فصل آخر - التّحصيل ص 549 و ص 577 - مباحث مشرقيّه ج 1 ص 532 - اسفار ج 2 ص 270 و ص 263 و ص 264 و ص 273 و ص 232 و ص 246 و ج 7 ص 148 و ص 168 - مطارحات ص 431 و ص 429 و ص 427 - رسائل ابن سينا ص 376 - الهيّات شفا مقالهء نهّم فصل چهارم - شرح اشارات آخر نمط هشتم - التلّويحات ص 91 ( شارح ) .
( 2 ) - اسفار ج 6 ص 358 و ص 368 - قبسات ص 333 و ص 342 ( شارح ) .