درس سى و دوّم ( 32 )
فصل هشتم در تقابل تضايف
همانطور كه از تقسيم تقابل به چهار نوع ، روشن گرديد ، متضايفان ، دو امر وجودى هستند كه هريك از آن دو ، بدون تعقّل ديگرى ، تعقّل نمىشود .
پس ، متضايفان ، براساس نسبتهاى متكرّر تعقل مىشوند به اين نحو كه يكى از آن دو تعقل نمىشود مگر با تعقّل ديگرى كه آن نيز ، بتوسط اوّلى تعقّل مىگردد .
و از اينجا است كه اجتماع آن دو ، در شىء واحد ، از جهت واحده ، ممتنع و محال است زيرا در اين نوع اجتماع ، دوران نسبت است بين شىء و نفس شىء ( و اين نيز ، محال است ) .
اشكال [ تضايف ، در اقسام چهارگانه تقابل ، داخل نيست ]
در تضايف ، اشكالى « 1 » مطرح گرديده و آن ، اينكه تضايف ، در اقسام چهارگانه تقابل ، داخل نيست .
توضيح اشكال اينكه مطلق تقابل از اقسام تضايف ، به شمار مىرود زيرا دو امر
هامش
( 1 ) - اسفار ج 2 ص 110 .