اقسام تقابل :
تقابل به چهار قسم ، تقسيم مىشود :
1 - « تقابل تناقض » 2 - « تقابل عدم و ملكه » 3 - « تقابل تضايف » 4 - « تقابل تضادّ » .
در وجه انحصار تقابل در اين چهار قسم ، مناسب و بهتر ، اين است كه اين گونه بيان شود : دو امر متقابل يكى از آن دو ، عدم ديگرى است يا نه ؟
بنابر اوّلى ، آيا موضوع قابل ، وجود دارد ؟ مثل بينائى و نابينائى ، اين را « تقابل عدم و ملكه » مىنامند يا موضوع قابل ، وجود ندارد ؟ مثل ايجاب و سلب و آن را « تقابل تناقض » مىنامند .
دوّمى يعنى بودن هر دو شىء امر وجودى نيز ، دو قسم مىشود يا يكى از آن دو ، همراه ديگرى و با مقايسه با آن ، تعقّل مىشود مثل بالا بودن و پائين بودن ، آن را « تقابل تضايف » مىنامند يا نه ؟ در اين صورت آن را « تقابل تضادّ » مىنامند .