تمّيز ، واقعى باشد اين ، ايجاب بينونت ( و مبانيت ) بين دو وجود مىكند و در اين صورت ( نيز ) عينيّت باطل مىشود .
اين قول نيز كه : « چه مانعى وجود دارد از اينكه موجد ، شىء را ايجاد و سپس اين شىء معدوم شود و در عين حال براى شخص آن شىء ، صورت علميّهاى نزد موجد يا يكى از مبادى عاليّه ( مثل عقول ، نفوس كلّى و . . . ) وجود داشته باشد و سپس موجد همان شىء معدوم را برطبق آن صورت علمى دو مرتبه ايجاد كند در اين صورت وحدت و عينيّت بين دو وجود به واسطهء اين صورت محفوظ مىماند ، مردود است زيرا وجود دوّم بهر كيفيّتى كه فرض شود ( خواه براى شخص آن شىء ، صورت علمى نزد موجد يا يكى از مبادى عاليّه وجود داشته باشد يا نه ) وجود ، بعد از وجود است و با وجود اوّل ، مباين و مغاير است و مبانيت و غيريّت وجود دوّم با وجود اوّل از اين جهت كه وجود دوّم بعد از وجود اوّل است امرى ضرورى است و بديهى است كه عينيّت و غيريّت يك جا جمع نمىشوند .
اين معنى ( يعنى ) محاليّت تكّرر وجود براى شىء با تخلّل عدم بين دو وجود به عينه مراد كسانى است كه مىگويند كه : « اعادهء معدوم به عينه ممتنع است » .
[ امتناع اعاده معدوم بعينه و دلائل آنها ]
شيخ الرّئيس « 1 » امتناع اعادهء معدوم به عينه را بديهى شمرده است و فلاسفهء ديگر نيز
هامش
( 1 ) - حسين بن عبد اللّه بن حسن بن علىّ بن سينا ملقّب به حجّة الحقّ امام الحكماء معروف به شيخ الرّئيس از حكماى فخام و علماء كبار جهان و اطبّاى اسلام است و اوّل حكيمى است كه در دورهء اسلاميهء افاضت و افادت را بساط عامّ بگسترد . ابن سينا در حدود 370 ه . ق مطابق 980 ميلادى در بخارا زائيده شد ، پدرش از اهالى بلخ و در دوران فرمانروائى نوح بن منصور سامانى ( 336 - 387 ق / 977 - 997 م ) به بخارا رفت و در آنجا در يكى از مهمترين قريهها به نام ( خرميثن ) در دستگاه ادارى به كار پرداخت و در آنجا زنى به نام « ستاره » نام را به همسرى گرفت و در آنجا اقامت كرد و « ابن سينا » در آنجا چشم به دنيا گشود ، نخست به آموختن قرآن و ادبيّات پرداخت ده ساله بود كه همهء قرآن و بسيارى از مباحث ادبى را فراگرفته بود و نزد استادى بنام اسماعيل زاهد فقه را آموخت و نزد ناتلى به خواندن « مدخل منطق ارسطو » پرداخت .
ابن سينا به سنّ 22 سالگى بود كه پدرش درگذشت و خود ابن سينا نيز در سال 428 ه . ق در سنّ 58 سالگى درگذشت در حدود 131 نوشتهء اصيل از ابن سينا و 111 اثر منسوب به وى معرفى شد از جملهء اين آثار : شفا -