آن وقت نازل شده بود ، به پيغمبر دوباره مىخواند و وحىاش را تجديد مىكرد و پيغمبر هم به همان طريقى كه جبرائيل مجدداً خوانده است به كُتاب وحى مىخواندهاند و از آنها به همين گونه بين مردم انتشار مىيافت و در نتيجه اين وحى با وحى سابق اختلاف پيدا مىكرد . و بنابراين ، علت اختلاف قرائات مستند به اصل اختلاف قرائت جبرائيل در سنوات عديده مىشود .
تلميذ : آيا هر سالى كه جبرائيل نازل مىشد و همهء قرآن را براى رسول اللَّه تلاوت مىكرد ، رسول اللَّه در يك سال همهء قرآن را براى امير المؤمنين عليه السلام ، و در سال ديگر فقط براى ابَى ، و در سال ديگر فقط براى زيد بن ثابت ، و همچنين هر سالى فقط براى يكى ديگر از كاتبين قرآن مىخواندند ؟ زيرا ما مىبينيم اين كاتبين در قرائت با هم اختلاف دارند و اگر آن چه جبرائيل در هر سال مىآورده است ، حضرت رسول اللَّه براى همه مىخواندهاند ، ديگر نبايد با هم اختلاف داشته باشند ؟ ! بلكه بايد در هر سال همهء كاتبين يك قسم بخوانند ؛ و خود كُتاب وحى قرائتشان در هر سال با قرائت سَنَوات قبل تفاوت كند .
علامه : بالأخره اين همه ، رواياتشان متعدد است و همه جور دارند . فقط در سال رحلت رسول اكرم دارند كه رسول اكرم فرمود : من عمرم تمام شده است ، و شاهدش اين است كه در امسال ، جبرائيل دو بار بر من نازل شده است و قرآن را براى من دو بار تلاوت كرده است ؛ از اول قرآن تا آخر ، و اين دليل بر رحلت من است ؛ و البته معلوم است كه دو مرتبه تلاوت كرده است ؛ يعنى به دو كيفيت .
در اين قسمتها كتاب اتقان سيوطى بد نيست . در آن ، اين مطالب تا حدى كشف مىشود . سيوطى انصافاً ملاى زبردستى بوده ؛ در تتبع و نقل اقوال و روايات بسيار تسلط دارد ، و در اين امور خيلى مسلط بوده و صاحب نظر هم نبوده است ، بلكه مسلط در نقل بوده است .
تلميذ : بالأخره بايد اين مسئله حل شود ، و آن اين است كه ابى بن كَعب تمام قرآن
رساله لب اللباب در سير و سلوك اولى الألباب به ضميمه مصاحبات ( طبع جديد ) ( فارسى ) — صفحة 332
مساهمون: السيد محمدحسين الطباطبائي
ص٣٣٢