بىراه مىگردند و طريق انحراف مىپيمايند . و از همين جهت است كه خداوند - سبحانه - قبل از آيهء اعراف مىفرمايد :
« وَ نادى أَصْحابُ الْجَنَّةِ أَصْحابَ النَّارِ أَنْ قَدْ وَجَدْنا ما وَعَدَنا رَبُّنا حَقًّا فَهَلْ وَجَدْتُمْ ما وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقًّا قالُوا نَعَمْ فَأَذَّنَ مُؤَذِّنٌ بَيْنَهُمْ أَنْ لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ * الَّذِينَ يَصُدُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ وَ يَبْغُونَها عِوَجاً وَ هُمْ بِالْآخِرَةِ كافِرُونَ » .
« 1 »
پس سبيل إلى اللَّه ( راه به سوى خدا ) واحد است و يكى بيش نيست و آن ، براى خداست و به سوى خداست . سالك به سوى خدا آن راه را به استقامت و راستى مىپيمايد ، و غير سالك إلى اللَّه آن را كج مىكند و به طور انحراف و اعوجاج طى مىنمايد . و اين معنا به طور صريح و اشاره در قرآن كريم مكرراً وارد شده است :
خداوند - سبحانه - مىفرمايد :
« يَعْلَمُونَ ظاهِراً مِنَ الْحَياةِ الدُّنْيا وَ هُمْ عَنِ الْآخِرَةِ هُمْ غافِلُونَ » .
« 2 »
و نيز مىفرمايد :
« أَ وَ لَمْ يَتَفَكَّرُوا فِي أَنْفُسِهِمْ ما خَلَقَ اللَّهُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ ما بَيْنَهُما إِلَّا بِالْحَقِّ وَ أَجَلٍ مُسَمًّى » .
« 3 »
هامش
( 1 ) . آيات 44 - 45 سورهء اعراف : « همنشينان بهشتى به همنشينان جهنمى ندا در مىدهند كه : آنچه را پروردگار ما به ما وعده فرمود ، آن را حق و استوار يافتيم ، پس آيا شما هم آنچه را پروردگارتان به شما وعده داد ، حق و استوار يافتيد در پاسخ مىگويند : آرى !
پس از آن ، اعلام كنندهاى در ميان آنان اعلام مىكند كه : دور باش و لعنت خدا بر ستمكاران است ؛ آن كسانى كه مردم از راه خدا را باز مىدارند ، و آن راه را كج و منحرف مىجويند و ايشان البته آن كسانى هستند كه به آخرت كافرند . »
( 2 ) . آيهء 7 سورهء روم : « از ظاهر زندگى دنيا چيزى مىدانند و ليكن از آخرت [ كه باطن دنياست ] ايشان غفلت دارند . »
( 3 ) . صدر آيهء 8 سورهء روم : « آيا آنان در نفسهاى خود تفكر نمىكنند ؛ كه آنچه هست از موجودات آسمانى و زمينى ، خداوند آنها را نيافريده است مگر به حق و اجل معين و مقدرى . »