تلميذ : حروف مُقَطَّعه كه در اوايل بعضى از سورهها آمده است ، مانند الم و حم و غيرهما ، آيا تا به حال معناى واقعى آن معلوم شده است ؛ به طورى كه به طور اطمينان انسان بتواند آنها را معنا و تفسير كند ؟ !
علامه : اجمالًا مىتوان گفت كه اين حروف يك نوع ارتباط خاصى با مطالب واردهء در آن سوره دارد ؛ و بنابراين ، سورههايى كه در حروف مقطّعه اوايل آنها مشتركند ، از يك سنخ از مطالب بحث و بيان دارند : سورههاى الف و لام و ميم
« الم »
در قرآن كريم در شش مورد است :
1 . سورهء بقره ( 2 ) :
« الم * ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فِيهِ هُدىً لِلْمُتَّقِينَ » .
2 . سورهء آل عمران ( 3 ) :
« الم * اللَّهُ لا إِلهَ إِلَّا هُوَ الْحَيُّ الْقَيُّومُ » .
3 . سورهء عنكبوت ( 29 ) :
« الم * أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ يُتْرَكُوا أَنْ يَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا يُفْتَنُونَ »
4 . سورهء روم ( 30 ) :
« الم * غُلِبَتِ الرُّومُ * فِي أَدْنَى الْأَرْضِ وَ هُمْ مِنْ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُونَ » .
5 . سورهء لقمان ( 31 ) :
« الم * تِلْكَ آياتُ الْكِتابِ الْحَكِيمِ » .
6 . سورهء سجده ( 32 ) :
« الم * تَنْزِيلُ الْكِتابِ لا رَيْبَ فِيهِ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ » .
در اين شش سورهء مباركه ، همانطور كه ملاحظه مىشود : سورههاى آل عمران و بقره پشت سر هم قرار دارند ، و چهار سورهء عنكبوت و روم و لقمان و سجده نيز به ترتيب در پشت سر هم قرار گرفتهاند .
و سورههاى حاميم ( حم ) دار كه آنها را حَواميم گويند ، هفت سوره است :
1 . سورهء مؤمن ( 40 ) :
« حم * تَنْزِيلُ الْكِتابِ مِنَ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ
» . اين سوره را سورهء غافر نيز گويند .
2 . سورهء سجده ( 41 ) :
« حم * تَنْزِيلٌ مِنَ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ »
. و اين سوره را سورهء فصلت نيز گويند .