حضرت صادق عليه السلام نقل شده است كه :
الصَّمْتُ شِعارُالْمُحِبِّينَ وَ فيهِ رِضَا الرَّبَّ وَ هُوَ مِنْ اخْلاقِالأنْبِياءِ وَ شِعَارِالأصْفِياءِ . « 1 »
و در حديث بَزَنْطى است از حضرت رضا عليه السلام :
الصَّمْتُ بابٌ مِنْ ابْوَابِ الْحِكْمَةِ وَ انَّهُ دَليلٌ عَلَى كُلِّ خَيْرٍ . « 2 »
قسم دوم ، كه سكوت خاص و مطلق است عبارت است از : حفظ لسان از تكلم با ناس در حين اشتغال به اذكار حصريهء كلاميه ؛ و در غير آن ، غير مستحسن است .
چهاردهم : جوع و كمخورى
به اندازهاى كه باعث بر ضعف نگردد و احوال را مشوش ندارد . قال الصادق عليه السلام :
« الْجُوعُ ادامُ الْمُؤْمِنِ وَ غِذاءُ الرُّوحِ وَ طَعَامُ الْقَلْبِ . » « 3 »
زيرا گرسنگى موجب سبكى و نورانيت نفس مىگردد و فكر در حال گرسنگى مىتواند به طيران درآيد . غذاى زيادخوردن و سيربودن ، نفس را ملول و خسته و سنگين مىكند و از سير در آسمان معرفت بازمىدارد . صوم و روزه از عبادات بسيار ممدوح است . و در روايت معراجيه كه خطاب و تكلم خدا با حبيبش رسولاللَّه صلى الله عليه و آله بيان مىشود و مُصَدَّر به « يا احمد » است و در ارشاد ديلمى و جلد هفدهم بحارالأنوار مفصلًا مذكور است ، خطابات عجيبى دربارهء جوع دارد و مزاياى اين امر را در سير و سلوك به طرز شگفتانگيزى بيان مىكند . مرحوم استاد قاضى - رضواناللَّه عليه - روايتى غريب دربارهء جوع بيان مىفرمود و محصَّلش آنكه :
در زمان انبياى سَلَف سه نفر رفيق ، گذرشان به ديار غربت افتاد . شب فرا رسيد . هر يك براى تحصيل غذا به نقطهاى متفرق شدند ، ليكن با يكديگر ميعاد نهادند كه فردا در
هامش
( 1 ) . [ سكوت ، شعار محبان است و خشنودى خدا در آن است و آن از اخلاق پيامبران و شعار برگزيدگان است . ]
( 2 ) . [ سكوت ، درى از درهاى حكمت است و رهنماى به هر خيرى است . ]
( 3 ) . [ گرسنگى ، خورش مؤمن و غذاى روح و خوراك قلب است . ]