رواياتى با چنين مضمون بسيار است و مؤلّف معتقد است كه تصور نمودن شخص به صورت پرندهاى لطيف ، از باب تجسّم ارواح است .
مفاد روايت فوق را مىتوان به نحوى از اين آيات شريفه فهميد :
« وَ لا تَحْسَبَنَّ الَّذِينَ قُتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَمْواتاً بَلْ أَحْياءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ * فَرِحِينَ بِما آتاهُمُ اللَّهُ مِنْ فَضْلِهِ وَ يَسْتَبْشِرُونَ بِالَّذِينَ لَمْ يَلْحَقُوا بِهِمْ مِنْ خَلْفِهِمْ أَلَّا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَ لا هُمْ يَحْزَنُونَ * يَسْتَبْشِرُونَ بِنِعْمَةٍ مِنَ اللَّهِ وَ فَضْلٍ وَ أَنَّ اللَّهَ لا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُؤْمِنِينَ »
« 1 »
مراد از « استبشار » دريافت بشارت و شادمان گشتن به آن است . و عبارت
« يَسْتَبْشِرُونَ بِنِعْمَةٍ . . . »
توضيح و بيان همان عبارت
« وَ يَسْتَبْشِرُونَ بِالَّذِينَ لَمْ يَلْحَقُوا . . . »
است . بنابراين ، اين آيات مىرسانند كه شهيدان راه خدا از اينكه مؤمنان در قيد حيات ( كه هنوز به ايشان نپيوستهاند ) را در نعمت و فضل و انتفا خوف و حزن كه همان ولايت است ، مىبينند ، خوشحال و شادند و نيز مسرورند كه ايشان عمل صالح انجام مىدهند و خداوند اجر مؤمنان را ضايع نمىگرداند ، نيكىهاى آنان را به حساب مىآورد و از بدىهايشان درمىگذرد و بركات خويش را بر آنان افاضه مىنمايد .
شهدا همهء اينها را مىبينند ، فافهم . 111
اين آيه نيز در معنا شبيه آيهء فوق است :
« وَ قُلِ اعْمَلُوا فَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَ رَسُولُهُ وَ الْمُؤْمِنُونَ وَ سَتُرَدُّونَ إِلى عالِمِ الْغَيْبِ وَ الشَّهادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ »
« 2 » 112
مصاحبت شيطان با دوستانش در قبر
كافى از ابىبصير و او نيز از امام صادق عليه السلام - در مورد مؤاخذه بازرسان قبر - نقل
هامش
( 1 ) . آلعمران ، آيههاى 169 - 171 ؛ مپنداريد كه شهيدان راه خدا مردند ، بلكه زنده به حيات ابدى شدند و در نزد پروردگار خويش متنعّم خواهند بود . آنان به فضل و رحمتى كه از خدا نصيبشان گرديده شادمانند و از آن كه مؤمنانى كه هنوز به آنها نپيوستهاند و بعداً در پى آنها به راه آخرت خواهند شتافت خوف و حزنى نخواهند داشت ، مسرورند و به فضل و نعمت خداوند بشارت مىيابند و اينكه خداوند اجر اهل ايمان را ضايع نگرداند
( 2 ) . توبه ، آيه 105 ؛ ر . ك : ص 163