خويش را ملاقات كنند و خداوند آنها را به خاطر نيكيها و بدىهايشان مورد حساب و مؤاخذه قرار دهد . اينان كسانى هستند كه وضعشان موقوف به امر خداست .
مستضعفان ، ابلهان ، اطفال و فرزند مسلمانان كه به حد بلوغ نرسيدهاند ، نيز چنين وضعى دارند » . 104
امام عليه السلام با عبارت « . . . موقوف به امر خداست » اشاره به اين كلام خداى سبحان دارد كه
« وَ آخَرُونَ مُرْجَوْنَ لِأَمْرِ اللَّهِ إِمَّا يُعَذِّبُهُمْ وَ إِمَّا يَتُوبُ عَلَيْهِمْ وَ اللَّهُ عَلِيمٌ حَكِيمٌ »
« 1 »
خلاصه همهء انسانها مگر مستضعفين و كسانى كه بدانان ملحقند ، به خاطر اعمالشان مورد سؤال و مؤاخذه قرار مىگيرند و به دنبال آن يا منعّم مىگردند و يا معذّب . در آينده به همين مطلب باز خواهيم گشت .
تجسّم ارواح در برزخ
مفيد در امالى خود از امام صادق عليه السلام نقل مىكند : « هنگامى كه خدا روحى را قبض مىنمايد ، آن روح را به شكلى همانند آنچه كه در دنيا داشته ، به بهشت مىفرستد . اين ارواح در آنجا مىخورند و مىآشامند و هنگامى كه شخصى بر آنان وارد مىشود ، آنها را به همان شكلى كه در دنيا داشتهاند ، مىشناسد » . 105
و در كافى از « ابىولّاد خياط » نقل مىكند كه به امام صادق عليه السلام عرض كردم : « فدايت گردم ، مردم چنين روايت مىكنند كه ارواح مؤمنين در چينهدان پرندگان سبزرنگى است كه در اطراف عرش الهىاند . امام فرمود : نه مؤمن نزد خدا محترمتر از آن است كه روحش را در چينهدان پرندهاى قرار دهد و لكن آن را در بدنى همچون بدنهاى خودشان قرار مىدهد » . 106
در كافى همچنين از امام صادق عليه السلام نقل شده كه « ارواح به همان شكل جسدهاشان
هامش
( 1 ) . توبه ، آيه 106 ؛ برخى ديگر آنهايى هستند كه كارشان بر مشيّت موقوف است يا به عدل آنان را عذاب كند يا به كرم از گناهانشان درگذرد و خدا ( به صلاح خلق ) آگاه است