عَمَلٍ فَجَعَلْناهُ هَباءً مَنْثُوراً * أَصْحابُ الْجَنَّةِ يَوْمَئِذٍ خَيْرٌ مُسْتَقَرًّا وَ أَحْسَنُ مَقِيلًا »
« 1 »
اين آيات راجع به برزخند كه در ضمن ، صريحترين آيات نيز هستند و مراد از « مقيل » در آيهء فوق همان خواب قبل از ظهر است . البته پرواضح است كه در بهشتِ قيامت خوابى وجود ندارد و برزخ با اينكه در آن از خوابهاى دنيوى سراغى نيست ، با اين حال نسبت به قيامت همچون خواب است به بيدارى . و به همين دليل خداوند درمورد روز رستاخيز مردم را به « قيام » وصف نمود . و نيز به همين دليل است كه امام در حديث فوق ، وضع را به اين ترتيب وصف كرده بود كه براى ميّت درى به بهشت باز مىشود و خطاب مىرسد كه به آسودگى بخواب ، و يا درى به جهنم و خطابى كه در بدترين شرايط بخواب . اين مضمون با وجود اينكه در بسيارى از روايات موجود است با اين حال هيچكدام با صراحت نگفتهاند كه ميّت وارد بهشت مىگردد ، بلكه همگى متفقند كه درى از بهشت بر وى گشوده مىشود و او منزل خويش را در آن مىبيند و از آنجا نسيم شادى بر وى مىوزد و به او گفته مىشود كه به آسودگى بخواب ، خوابى همچون عروس !
اگر خواننده به ياد داشته باشد ، اين حديث از امام باقر عليه السلام پيشتر گذشت كه وقتى درمورد « موت » از ايشان سؤال شد ، امام پاسخ داد : « مرگ همان خوابى است كه هر شب به سراغتان مىآيد ، با اين تفاوت كه مدّت آن طويلتر است و شخص از آن بيدار نخواهد شد مگر در روز قيامت » .
هامش
( 1 ) . فرقان ، آيههاى 21 - 24 ؛ و آنان كه اميد لقاى ما را نداشتند [ و به قيامت معتقد نبودند ] گفتند : چرا فرشتگان بر ما نازل نشدند يا چرا ما خدا را به چشم نمىبينيم ؟ همانا آنان در حقّ خويش راه تكبّر و نخوت پيش گرفته و به سركشى و طغيان شديد شتافتند . روزى كه فرشتگان را ببينند مجرمان بشارتى از فرشته نيافته بلكه به آنها گويند محروم و ممنوع [ از لقاى رحمت و جنّت خدا ] باشيد و ما توجّه به اعمال فاسد بىخلوص نيّت آنها كرده همه را باطل و نابود گردانيم . و به هر حال اهل بهشت در آن روز مسكن و مقرّى بهتر و آرامش و خوابگاهى نيكوتر [ از اين دوزخيان ] خواهند داشت