و لذا حساب حضرت حق همان حساب واقع است كه معناى آن ترتّب نتايج بر مقدمات واقعيّه خواهد بود . خداوند سبحان در كتاب خويش براى هر شيئى در دنيا ، اثرى از سعادت و شقاوت بيان نموده است كه به نحوى قهرى و ضرورى بر آن مترتّب مىگردد :
« قالَ أَنَا يُوسُفُ وَ هذا أَخِي قَدْ مَنَّ اللَّهُ عَلَيْنا إِنَّهُ مَنْ يَتَّقِ وَ يَصْبِرْ فَإِنَّ اللَّهَ لا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ »
« 1 » و
« نُصِيبُ بِرَحْمَتِنا مَنْ نَشاءُ وَ لا نُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ »
« 2 » و
« وَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرى آمَنُوا وَ اتَّقَوْا لَفَتَحْنا عَلَيْهِمْ بَرَكاتٍ مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ »
« 3 » و
« ثُمَّ كانَ عاقِبَةَ الَّذِينَ أَساؤُا السُّواى أَنْ كَذَّبُوا بِآياتِ اللَّهِ »
« 4 » و
« وَ كَأَيِّنْ مِنْ قَرْيَةٍ عَتَتْ عَنْ أَمْرِ رَبِّها وَ رُسُلِهِ فَحاسَبْناها حِساباً
شَدِيداً وَ عَذَّبْناها عَذاباً نُكْراً * فَذاقَتْ وَبالَ أَمْرِها وَ كانَ عاقِبَةُ أَمْرِها خُسْراً * أَعَدَّ اللَّهُ لَهُمْ عَذاباً شَدِيداً »
« 5 » و
« فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ * وَ مَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ »
« 6 » و
« وَ ما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ »
« 7 » و
« ما أَصابَ مِنْ مُصِيبَةٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ »
« 8 » و آيات بسيار
هامش
( 1 ) يوسف ، آيه 90 ؛ پاسخ داد آرى من همان يوسفم و اين برادر من ( بنيامين ) است . خدا به رحمت بىحساب خودبر ما منّت نهاد كه البته هر كس صبر و تقوا پيشه كند نيكوست و خدا اجر نيكويان را ضايع نگذارد
( 2 ) همان ، آيه 56 ؛ هر كس را ما بخواهيم به لطف خاصّ خود مخصوص مىگردانيم و اجر هيچكس از نيكوكاران را [ در دنيا ] ضايع نمىگذاريم
( 3 ) اعراف ، آيه 96 ؛ و چنانچه مردم شهر و ديار همه ايمان آورده و پرهيزكار مىشدند همانا درهاى بركات آسمانو زمين را به روى آنها مىگشوديم
( 4 ) . روم ، آيه 10 ؛ سرانجام كار آنان كه به آن اعمال زشت و كردار بد پرداختند اين شد كه كافر شده آيات خدا را تكذيب و تمسخر كردند
( 5 ) طلاق ، آيه 8 ؛ و چه بسيار مردم ديارى را كه از خدا و رسولانش سرپيچيدند [ و كافر شدند ] به حساب سختمؤاخذه كرديم و به عذاب بسيار شديد معذّب ساختيم . تا به كيفر كردار خود رسيدند و عاقبت كارشان زيانكارى [ و حسرت ] گرديد
( 6 ) زلزله ، آيههاى 7 - 8 ؛ ر . ك : ص 128
( 7 ) شورى ، آيه 30 ؛ و آنچه از رنج و مصائب به شما مىرسد همه از دست اعمال زشت شماست در صورتى كهخداوند بسيارى از اعمال بد را عفو مىكند
( 8 ) . تغابن ، آيه 11 ؛ هيچ درد و مصيبتى به شما نرسد مگر به اذن خدا