يَحْلِفُونَ لَكُمْ » *
« 1 » و وقتى چنين كنند ، خداوند بر زبانشان مُهر زند و اعضا و جوارحشان را درمورد آنچه كه مرتكب شدهاند ، به سخن آورد » . 175
شهادت زمانها و مكانها
از جملهء شهدا ( گواهان ) زمان و مكان است كه شامل روزهاى شريف و مقدس و ماهها و اعياد و جمعهها و زمين و بقاع و مساجد و غير اينها مىشود ، خداوند متعال مىفرمايد :
« وَ تِلْكَ الْأَيَّامُ نُداوِلُها بَيْنَ النَّاسِ وَ لِيَعْلَمَ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا وَ يَتَّخِذَ مِنْكُمْ شُهَداءَ وَ اللَّهُ لا يُحِبُّ الظَّالِمِينَ »
« 2 » از بيانات گذشته چگونگى شاهدبودن روزها روشن مىشود و نيز روشن مىشود كه كلمه « مِن » در جمله
« وَ يَتَّخِذَ مِنْكُمْ شُهَداءَ »
ابتدائيه است نه تبعيضيّه و مقصود از « شهدا » كه در آيه آمده است همان « ايام » ( روزها ) است . 176 و نيز خداى تعالى [ درباره شاهد بودن زمانها و مكانها ] مىفرمايد :
« ثُمَّ إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ * يا بُنَيَّ إِنَّها إِنْ تَكُ مِثْقالَ حَبَّةٍ مِنْ خَرْدَلٍ فَتَكُنْ فِي صَخْرَةٍ أَوْ فِي السَّماواتِ أَوْ فِي الْأَرْضِ يَأْتِ بِهَا اللَّهُ إِنَّ اللَّهَ لَطِيفٌ خَبِيرٌ »
« 3 » .
توضيحات سابق ، معناى اين آيه را نيز روشن مىسازد 177 [ و چگونگى شاهد بودن صخرهها و آسمانها و زمينها را روشن مىكند ] و نيز خداى تعالى فرموده است :
« وَ أَخْرَجَتِ الْأَرْضُ أَثْقالَها * وَ قالَ الْإِنْسانُ ما لَها * يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبارَها * بِأَنَّ رَبَّكَ
هامش
( 1 ) . مجادله ، آيه 18 ؛ روزى را [ به ياد آر ] كه خدا آنها را [ براى انتقام ] برانگيزد و چنانكه براى شما قسم ياد كردند براىخدا هم به دروغ سوگند مىخورند
( 2 ) آل عمران ، آيه 140 ؛ اين روزگار را به اختلاف احوال [ گاهى به فتح و غلبه و گاهى به شكست ] ميان خلايقمىگردانيم كه مقام اهل ايمان به امتحان معلوم شود تا از شما مؤمنان آن را كه ثابت در دين است گواه ديگران كند كه خداوند ستمكاران را دوست ندارد
( 3 ) لقمان ، آيههاى 15 - 16 ؛ پس از مرگ رجوع شما بهسوى من است و من شما را به پاداش اعمالتان آگه خواهمساخت . باز لقمان گفت : اى فرزند عزيزم بدانكه اعمال نيك و بدخلق را گرچه مقدار خردلى باشد در ميان سنگى يا در طبقات آسمانها يا زمين پنهان باشد همه را [ در محاسبه ] مىآورد كه خدا بر همه چيز دانا و آگاه است