على عليه السلام وقتى زمام امور را به دست گرفت كه اختلاف طبقاتى و نژادى شديداً در جامعه اسلامى حكمفرما بود و در واقع شيرازه مملكت بهكلى از هم پاشيده بود . مسلمانان در اثر فتوحات پىدر پى به جنگ و سلحشورى عادت كرده و قسمتهاى فرهنگى و كشورى كاملًا عقب مانده بود و به همين دليل على عليه السلام خواست كه به اين وضع بىسرو سامان رسيدگى كرده و همه جهات را اصلاح كند و لكن جنگهاى داخلى كه با دست صحابه معصوم ! انجام گرفت ، وى را از اين هدف مقدس باز داشت ولى به هرحال ، على عليه السلام حتى در ميدانهاى جنگ ، درس زهد و خداشناسى به مردم مىداد . ( كه در نهجالبلاغه چگونگى آن را مىتوان به دست آورد ) .
معاويه ، سلطنتگرايى را آغاز كرد و سلطنت موروثى را بنا نهاد . روش معاويه در يك توضيح كوتاه قابل ذكر نيست . طالبان تفصيل به النصائح الكافيه و ساير كتب تواريخ مراجعه كنند . در جلد اول اين كتاب ( شيعه ) راجع به روش و اعمال ضداسلامى معاويه ، به ويژه كيفيت سلطنت ضداسلامى او مفصلًا بحث شده است .
كتاب خلافت أوملوكيت ، تأليف استاد سيدابوالاعلى مودودى ، و كتاب عدالت اجتماعى شهيد سيدقطب هم ، ماهيت رژيم معاويه و به طور كلى بنىاميه را افشا كرده است .
41 . مساوات اسلامى يا تفاخر جاهلى ؟
پيغمبر اكرم براى از بين بردن اختلاف طبقاتى و نژادى و برچيدن بساط بردگى به طور تدريج و همچنين براى سركوبى تفاخرات قبيلهاى بسيار زحمت كشيده بود .
قرآن مجيد مىفرمايد :
« يا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْناكُمْ مِنْ ذَكَرٍ وَ أُنْثى وَ جَعَلْناكُمْ شُعُوباً وَ قَبائِلَ لِتَعارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ