قضا شد . « 1 »
20 . نماز را ، بر خلاف صريح آيه قرآن ، در موقع مسافرت تمام خواند . « 2 »
البته اينها مختصرى بود از اجتهادات فقهى خليفه سوم در امور فقهى - عبادى . در مورد كارهاى وى در زمينه اقتصادى و مالى ، به تفضيل بحث خواهيم كرد . « 3 »
پس از خليفه سوم « معاويه » و هوسرانان « بنىاميه » بر كرسى « خلافت » تكيه زدند و به وضوح ، آن را به نظام سلطنتى موروثى تبديل كردند و تا آنجا كه قدرت داشتند و مىتوانستند ، بر حسب ميل و رغبت خود ، احكام اسلامى را دستخوش هوا و هوس خود قرار دادند . « 4 »
كار نداريم كه سلطنت معاويه و كردارهاى زشت او نتيجه اجتهاد و روش چه كسى بود ، به هر حال هر چه بود ، شد ! و آتشى بود كه دامنگير جهان اسلام گرديد و چون در جلد اول اين كتاب ، مطالب مشروحى آمده است از تكرار آنها خوددارى كرده و در اينجا فقط به نمونههايى از « اجتهادات معاويه » اشاره مىكنيم :
اجتهاد معاويه !
1 . معاويه خلافت را به سلطنت موروثى برگردانيد . و يزيد شرابخوار و خون خوار و فاجر را بر مردم مسلط كرد . « 5 »
2 . معاويه با على عليه السلام جنگيد و خونهاى ناحق را بريخت .
هامش
( 1 ) . مروج الذهب ، ج 1 ، ص 347 ؛ تاريخ الخلفاء ، ص 106 ؛ الامامه ، ج 1 ، ص 30 و الغدير ، ج 9 ، ص 15 - 30
( 2 ) . كامل ، ج 3 ، ص 39 ؛ تاريخ طبرى ، ج 3 ، ص 322 ؛ بدايه ، ج 7 ، ص 154 - 217 ؛ الغدير ، ج 8 ، ص 100 - 119 و النص والاجتهاد ، ص 217
( 3 ) . طالبان تفصيل به كتاب الغدير ، ج 8 و 9 مراجعه نمايند
( 4 ) . النصائح الكافيه ، ج 1 اين كتاب ، ص 292 و به بعد
( 5 ) . تاريخ الخلفاء ، ص 131 و النصائح الكافيه و كتاب خلافت يا ملوكيت تأليف استاد ابوالاعلى مودودى ، امير جماعت اسلامى پاكستان كه بهطور مشروح در اينباره بحث مىكند