اجر دارد . » « 1 »
2 . ابوبكر پس از جريان « سقيفه » در خانه خود غمگين نشسته بود « عمر » به سراغش رفت و علت افسردگى را جويا شد . ابوبكر گفت : كارى به عهده من گذاشتيد كه بسيار سنگين است ( يعنى شايد از عهدهاش برنيايم و خطا نمايم . ) عمر گفت :
پيغمبر اكرم فرموده است : « همانا اگر والى اجتهاد كند و به حق برسد دو اجر دارد و اگر اجتهاد نمود و به خطا رفت يك اجر دارد . » « 2 »
هنگامى كه پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله « معاذبن جبل » را به « يمن » مىفرستاد فرمود :
- اگر قضاوتى پيش آيد چه خواهى كرد ؟
- حكم مىكنم به آنچه در كتاب خداست .
- اگر در كتاب نباشد ؟
- حكم مىكنم به سنت پيغمبر صلى الله عليه و آله .
- اگر در سنت خدا نباشد ؟
- اجتهاد مىكنم !
و سپاس خدايى را كه موفق كرد رسول خدا را به آنچه كه رسول خدا از آن راضى است ! « 3 » ابن كثير مىنويسد : ترمذى گفته است كه ما اين حديث را نمىشناسيم مگر از اين طريق ، و مسند متصل ندارد و « ابن ماجه » اين حديث را از طريق ديگر روايت نموده كه « محمدبن سعدبن حصان » در آن هست ( محمدبن سعد ، يكى از دروغگويان است . ) و ما در گذشته اشاره كرديم كه پيغمبر اكرم صلى الله عليه و آله به « معاذ » فرمود : « حكم نكن تا از
هامش
( 1 ) . ترتيب مسند امام شافعى ، ج 2 ، ص 176 ؛ صحيح مسلم ، ج 5 ، ص 131 ؛ اسد الغابه ، ج 3 ، ص 118 و سنن ابى داود ، ج 2 ، ص 113
( 2 ) . كنزالعمال ، ج 3 ، شماره 2299
( 3 ) . بدايه ، ج 5 ، ص 103 ؛ المنار ، ج 7 ، ص 141 ؛ سنن ابى داود ، ج 2 ، ص 116 ؛ نهايه ابن اثير در لفظ « جهد » ترمذىدر صحيح و مسند امام احمد