آن كه وحىش به تو برسد .
3 .
« قُلْ لا أَقُولُ لَكُمْ عِنْدِي خَزائِنُ اللَّهِ وَ لا أَعْلَمُ الْغَيْبَ وَ لا أَقُولُ لَكُمْ إِنِّي مَلَكٌ إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا ما يُوحى إِلَيَّ »
« 1 » ؛ بگو من نمىگويم كه خزينههاى خدا پيش من است و نمىگويم كه غيب را مىدانم و نمىگويم كه من ملك هستم ، من تابع نمىشوم مگر آنچه را كه به من وحى مىشود .
4 .
« وَ إِذا لَمْ تَأْتِهِمْ بِآيَةٍ قالُوا لَوْ لا اجْتَبَيْتَها قُلْ إِنَّما أَتَّبِعُ ما يُوحى إِلَيَّ »
« 2 » ؛ اگر آيه بر اينها نياوردى ، مىگويند چرا از پيش خودنگفتى ؟ بگو همانا من تابع مىشوم آن چه را كه به من وحى مىشود .
5 .
« وَ إِذا تُتْلى عَلَيْهِمْ آياتُنا بَيِّناتٍ قالَ الَّذِينَ لا يَرْجُونَ لِقاءَنَا ائْتِ بِقُرْآنٍ غَيْرِ هذا أَوْ بَدِّلْهُ قُلْ ما يَكُونُ لِي أَنْ أُبَدِّلَهُ مِنْ تِلْقاءِ نَفْسِي إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا ما يُوحى إِلَيَّ إِنِّي أَخافُ إِنْ عَصَيْتُ رَبِّي عَذابَ يَوْمٍ عَظِيمٍ »
« 3 » ؛ وقتى كه خوانده مىشود بر آنها آيات آشكار ، مىگويند اشخاصى كه به ملاقات ما اميدوار نيستند قرآنى غير اين قرآن بياور ، يا عوضش كن ، بگو براى من نيست كه آن را تبديل كنم . از پيش خود من تابع نمىشوم مگر آنچه را كه به من وحى مىشود .
همانا من مىترسم ، اگر معصيت خدا كردم از عذاب روزى بزرگ .
اين آيات به خوبى مىرساند كه احكام الهى ، به هيچ وجه قابل تغيير نيست و بشر از پيش خود نمىتواند جزئىترين حكمى را بسازد و داخل در دين كند ، پس ما ناچاريم كه مختصرى درباره « اجتهاد » بحث كنيم تا كاملًا مراد خلفا و علماى اهل سنت و علماى شيعه از اين كلمه روشن شود .
اجتهاد
« اجتهاد » در لغت عرب از لفظ « جهد » مشتق شده و به معناى زحمت كشيدن و آخرين قواى خود را در راه مطلبى مصرف نمودن است . پس مراد از اجتهاد ، در مورد بحث ما اين است كه مجتهد در نهايت كوشش ، نيروى خود را در راه فهميدن احكام
هامش
( 1 ) . انعام ، آيه 50
( 2 ) . اعراف ، آيه 203
( 3 ) . يونس ، آيه 15