و از نقل آنها معلوم مىشود كه كتاب على عليه السلام مشتمل بر احكام زكات و ديات و اخلاق و پيشگويىها بوده ، و از نقل ابن ابىالحديد ، ج 2 ، ص 211 برمىآيد كه علوم زيادى در كتاب على عليه السلام بوده است .
على عليه السلام قرآن را به املاى رسول اكرم صلى الله عليه و آله ، با تفسير و تأويل و بيان و شأن نزول و زمان نزول تدوين كرده و با خط خود نوشت . « 1 »
ابن سيرين مىگفت : اگر اين كتاب به دست من مىآمد علم در آن بود . « 2 »
و بعضى گفتهاند : پس از وفات پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله ، على عليه السلام مشغول تأليف قرآن شد . « 3 »
در كتب شيعه ، كتاب جفر و جامعه و مصحف فاطمه را از تأليفات على عليه السلام شمردهاند . « 4 »
بستانى در دائرةالمعارف خود كتاب جفر و جامعه را به على عليه السلام نسبت داد ، و گويد :
ابن طلحه گفته است كه جفر و جامعه دو كتاب جليلى است كه يكى را امام [ على عليه السلام ] در بالاى منبر كوفه ، در خطبه ذكر فرمود ؛ و ديگرى كتابى است كه پيغمبراكرم صلى الله عليه و آله مخفيانه به على عليه السلام فرموده ، و دستور داد كه تدوينش نمايد . « 5 »
علامهء سعيد در المراجعات گويد : مصحف فاطمه عليها السلام امثال و حكم و موعظه و سخنان عبرتآميز و اخبار بوده است .
از سيوطى - تدريب الراوى - نقل شده كه امام حسن عليه السلام نيز در نوشتن حديث ، با منع عمر مخالفت نمود .
و در هر صورت روش اهل بيت عليهم السلام در تأليف معلوم است و بزرگان شيعه مانند :
سلمان ، ابوذر ، ابورافع ، عبداللَّهبن أبىرافع ، عبداللَّه بن الحر فارسى و أصبغ بن نباته از
هامش
( 1 ) . وافى ، ج 1 ، ص 63 ، و بحار ، ج 1 ، ص 140 ، از خصال و نهجالبلاغه و كشف العقول و احتجاج و غيبة نعمانى
( 2 ) . المراجعات ، ص 319 ، از صواعق المحرقه
( 3 ) . تأسيس الشيعة ، ص 316
( 4 ) . بحار ، ج 7 ، ص 128 و 129 و ذريعة ، ج 1 ، ص 13 و المراجعات ، ص 319
( 5 ) . دائرةالمعارف ، بستانى ، ج 6 ، ص 478