48 . روشهاى اجتماعى
آلعمران ، آيه 64 :
بگو اى اهل كتاب ! بياييد از اين كلمهء حق ، كه در ميان ما و شما يكسان است ، پيروى كنيم كه جز خداى يكتا را نپرستيم ، و چيزى را با او شريك قرار ندهيم ، و يكديگر را به ربوبيّت تعظيم نكنيم . اگر قبول نكردند ، بگو گواه باشيد كه ما تسليم خدا هستيم .
براى توضيح اين آيه ، بيان خود استاد رساتر و جامعتر است :
« به طور كلى در ميان بشر سه روش اجتماعى بيشتر نبوده و نيست :
1 . روش استبداد كه مقررات مردم را به دست يك ارادهء شخصى مىدهد و هر چه دلخواه او باشد بر مردم تحميل مىكند .
2 . روش حكومت اجتماعى كه ادارهء امور مردم به دست قانون گذارده مىشود و يك فرد يا هيئت مسئول اجرا مىشوند .
3 . روش دينى كه ارادهء تشريعى خداى جهان در مردم ، به دست همهء مردم حكومت كرده و اصل توحيد و اخلاق فاضله و عدالتاجتماعى را تضمين مىنمايد .
دو روش اول و دوم ، تنها مراقب افعال مردمند و كارى با اعتقاد و اخلاق ندارند ، و به مقتضاى آنها انسان در ماوراى مواد قانونى يعنى در اعتقاد و اخلاق آزاد مىباشد ، زيرا ماوراى قوانين اجتماعى ضامن اجرا ندارد .
تنها روشى كه مىتواند صفات درونى انسان و اعتقاد را ضمانت نموده و اصلاح كند روش دين است كه به هر جهت : اعتقاد ، اخلاق ، اعمال ، رسيدگى مىنمايد . » « 1 »
« دومينيك سوردل » مىنويسد : « حكومت اسلام ، حكومتى الهى است كه افراد آن حكومت ، همه با هم برادرند ، زيرا در اسلام طبقهء ممتاز يافته نمىشود و شكل
هامش
( 1 ) . وحى يا شعور مرموز ، استاد علامه آقاى طباطبايى ، ط 2 ، قم ، ص 94