فكرى كه از دلايل و آثار به دست مىآيد سرگرم خواهد بود . « آمدى » در غررالحكم و دررالكلم همين حديث را از امام اول نيز نقل نموده ، و غير از آن در همين مضمون نزديك به سى حديث وارد ساخته كه احاديث ذيل از آنهاست :
معرفةالنفس أنفع المعارف ؛
معرفت و شناسايى نفس ، سودمندترين معرفتهاست .
من عرف نفسه تجرّد ؛
هر كه نفس خود را بشناسد ، تجرد پيدا كند .
من عرف نفسه فقد انتهى إلى غاية كلّ معرفة و علم ؛
هر كه نفس خود را بشناسد ، به آخرين درجه يا به هدف آخرين هر علم و معرفت رسيده است .
و از كلام امام ششم عليه السلام كه مىفرمايد :
إنّ الناس يعبدوناللَّه على ثلاثة أوجه : فطبقة يعبدونه رغبة في ثوابه فتلك عبادة الحرصاء و هوالطمع ، و آخرون يعبدونه خوفاً من النار فتلك عبادة العبيد و هى رهبة ، ولكنى أعبده حباً له عزّوجل فتلك عبادة الكرام ، لقوله عزّوجل : و هم من فزع يومئذ آمنون ، و لقوله عزّوجل :
« قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ »
فمن أحبّاللَّه أحبّه اللَّه ، و من أحبّه اللَّه كان من الآمنين ، و هذا مقام مكنون
« لا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ »
؛
مردم خدا را بر سه وجه مىپرستند : يك طبقه او را براى رغبت در ثوابش مىپرستند ، اين نوع عبادت عبادت حريصان بوده و همانا طمع مىباشد .
و طبقهء ديگرى او را از ترس آتش مىپرستند ، و اين عبادت بردگان است و همانا بيم و ترس است .
ولى من او را از راه محبت مىپرستم و اين عبادت كرام مىباشد ، چون خداى تعالى مىفرمايد : آنان از فزع بزرگى كه در روز قيامت خواهد بود در امن مىباشند . و